ایران

در این کتاب، نام پرندگان به زبان‌ها، گویش‌ها و لهجه‌های مختلف در استان‌های آذربایجان شرقی و غربی، اردبیل، اصفهان، ایلام، بوشهر، تهران، خراسان، خوزستان، سمنان، سیستان‌وبلوچستان، فارس، قزوین، قم، کردستان، کرمان، کرمانشاه، کهگیلویه‌وبویراحمد، گیلان، لرستان، مازندران، مرکزی، هرمزگان، همدان و یزد و همچنین گویش‌های آذری، ترکمنی، کُردی و کُردی سورانی و کرمانجی، مورد مطالعه تطبیقی قرار گرفته است.

این کتاب، تحلیلی است محرمانه که با تشدید بحران میان ایران و شرکت نفت ایران ـ انگلیس، به‌دست کارشناسان بانک جهانی در سال 1331 انجام گرفته است و آن‌ها بر نکات بسیار عمیق تکیه کرده‌اند؛ از جمله حق اعمال حاکمیت ایران بر صنعت نفت خودش و انتقاد از رویه‌های اجرایی شرکت نفت. اطلاعات ارزشمندی که در متن تحلیل و پیوست‌های مختلف آن آمده است، روند طولانی برخورد ظالمانه شرکت نفت با دولت ایران را آشکار می‌سازد و نشان می‌دهد که قدرت مالی و شبکه درهم‌تنیده امپراتوری نفتی شرکت، همگی بر پایه منافع سرشار حاصل از نفت ایران بنا شده است، درحالی که ایران خود به این منابع مالی نیاز حیاتی داشت و توسعه همه‌جانبه‌اش در گرو برخورداری از منابع مالی لازم بود.

موضوع این کتاب، طرح و بررسی جریان‎های فکری در ایران معاصر است. منظور از جریان فکری در این کتاب، جمعیت و گروه اجتماعی معینی است که مبانی فکری خاصی دارند. نویسنده در این کتاب، جریان‎های فکری دینی در صدسال اخیر را براساس دغدغه‎های آنان نسبت به دین و رابطه آن با مدرنیته به چند دسته تقسیم کرده و به معرفی آثار و افکار افراد شاخصِ هر جریان، پرداخته است. جریان عقلانیت اسلامی، جریان روحانیت، جریان مکتب تفکیک، جریان تجددستیزی سنتی و فلسفی، جریان فرهنگستان علوم اسلامی، جریان سنت‎گرایی و جریان روشنفکری گروه‎ها، گرایش‎های فکری است که در این اثر، مورد مطالعه قرار گرفته است.

جریان‌شناسی یک ضرورت اساسی روزگار معاصر ایران و کشورهای اسلامی است. مسئولان فرهنگی و فکری کشور بدون شناخت و آسیب‌شناسی جریان‌های گوناگون نمی‌توانند وضعیت فکری و فرهنگی کشور را مدیریت کنند. این کتاب، جریان‌های فرهنگی معارض با فرهنگ ناب محمدی (ص) همچون تصوف فرقه‌ای، معنویت‌های نوظهور، شیطان‌پرستی، وهابیت، فمینیسم، بهائیت، ابتذال فرهنگی، فراماسونری، ناسیونالیسم، موسیقی‌گرایی و انجمن حجتیه را تبیین و تحلیل کرده است.

این کتاب در پی پاسخ به این سؤال است: چرا با رشد کنشگری‌های اجتماعی و نظارت‌های مدنی و عدالت‌خواهی در سطح حاکمیتی، امید به اصلاح کمتر، احساس بی‌عدالتی و تبعیض بیشتر، و تلقی فساد سیستمی مضاعف شده است؟ با این سؤال ابتدا اندیشه پشتیبان عدالت‌خواهی منطبق با نظام اندیشه امامین انقلاب، بررسی شده است و در ادامه، مهارت «نقد خیرخواهانه» و «مطالبه‌گری سازنده» و «افشاگری اخلاقی» و درنهایت «سواد رسانه‌ای عدالت‌خواهی» در مواجهه با اخبار منفی، پیشنهاد شده است.

دموکراسی واقعی یک شکل نیست، بلکه یک مرحله از رشد و استقلال جامعه است که جامعه را باید برای رسیدن به آن درجه تربیت نمود. تا زمانی که یک ملت با شناخت کافی و اراده لازم خود در یک جامعه مدنی، در این راه گام برندارند، حکومت مردمی غیرممکن و محال است. نویسنده در این کتاب، ادعای امریکا را مبنی بر داشتن دموکراسی از ابتدای موجودیت با استناد به اسناد و براهین روشن واکاوی می‌کند و به این پرسش پاسخ می‌دهد که دموکراسی و آزادی در ایران است یا امریکا؟

در فصل اول این‌ کتاب، به سؤالات ریشه‌‌ای همچون «چرا باید رأی بدهیم؟ چرا شورای نگهبان در کشور وجود دارد؟ چرا اجازه داده‌ نمی‌‌شود مردم مانند سایر کشورها هر که را می‌‌خواهند انتخاب کنند؟ و...، پاسخ داده شده است. بررسی ریشه تاریخی مسئله کاهش ارزش پول در ایران، تکیه بر ذخایر ارزی نفتی برای حفظ ارزش پول ملی در دوران پهلوی و...، از مباحثی است که در فصل دوم کتاب به آن‌ها پرداخته شده است. فصل سوم کتاب از دو بخش «نگاه به بیرون» و «نگاه به درون» تشکیل شده که در بخش اول عناوینی همچون «عاقبت لغو ‌تحریم‌‌ها بدون تقویت تولید داخل»، «انتظارات خارجی‌‌ها از کشورهای درحال‌ توسعه برای ‌سرمایه‌گذاری و انتقال تکنولوژی»، و...، مورد بحث قرار گرفته است. «تجربه بریتانیا»، «تجربه امریکا»، «ظرفیت‌های کشور برای حل مشکلات» و...، مطالبی است که در بخش دوم از فصل سوم کتاب به آن‌ها پرداخته شده است.

این کتاب فضای اندیشه و نوع نگاه مقام معظم رهبری در حوزه فرهنگ را ترسیم می‌کند و روح فرهنگ توحیدی ایشان را در موضوعات مختلف فرهنگی برای مخاطب بازشناسی می‌کند. این کتاب، نوع نگاه مسئله‌محور رهبر معظم انقلاب اسلامی را به تاریخ و فرهنگ جامعه، به‌عنوان یک فقیه و سیاست‌مدار نیز توضیح می‌دهد.

در این کتاب به برخی از مسائل اصلی سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران پرداخته می‌شود؛ این‌که آیا میان منافع ملی و ارزش‌های اسلامی می‌توان آشتی داد؟ این‌که چرا باید پول ایرانیان به پای نهضت‌های آزادیبخش ملت‌های دیگر ریخته شود؟ این‌که کدام‌یک از دولت‌های جمهوری اسلامی از اصول عدول کردند؟ این‌که نظام اسلامی در تأمین منافع ملی نسبت به گذشتگان چقدر موفق‌تر بوده است؟ و... .

در این کتاب به مباحث متنوعی درباره داستان سیاسی پرداخته شده است که برخی از آن‌ها شامل سیر ورود ادبیات داستانی به ایران و تأثیر دوره‌‏های سیاسی در تحول آن؛ تعریف داستان سیاسی؛ داستان انقلاب؛ داستان انقلاب اسلامی و ارائه تاریخچه و سیر بررسی آکادمیک آن؛ گونه‌بندی داستان سیاسی و بیان ویژگی‌های زیرگونه‏‌های داستان انقلاب و داستان سیاسی؛ معرفی مهم‌ترین داستان‏‌نویسان ایرانی که به موضوعات سیاسی پرداخته‏‌اند؛ روند تحول داستان سیاسی در ایران و مسائل مربوط به داستان انقلاب و معرفی آثار برجسته و برگزیده در این حوزه می‌باشد.