دفاع مقدس

پرداختن به فرهنگ جهاد و شهادت‌طلبی برای مخاطب کودک و نوجوان ظرافت‌هایی دارد که در روایت صحیح و دقیق و داستان‌سرایی توسط پدیدآورندگان آنها باید مورد توجه قرار گیرد. کتاب «سه روایت از حاج ابراهیم میرشکاری معروف به عموصیاد» همان‌طور که از نامش پیداست، شامل سه روایت و داستان از دفاع مقدس و دفاع از حرم است که با دقت در کوتاه‌کردن سخن در عین حفظ حرف و هدف اصلی، این گنجینه ارزشمند فرهنگ جهاد و شهادت را موجب حیات جامعه می‌شود به نوجوانان منتقل می‌کند.

در تاریخ ایران اسلامی، دهه شصت و سال‌های بعد از پیروزی انقلاب اسلامی، در دل خود نهادهایی را پرورش داد که علاوه بر نو بودن، دستاوردهای کم‌نظیری در حوزه‌های مختلف برای کشور و انقلاب داشت، که یکی از آن‌ها «نهاد‌ امور تربیتی» است. کتاب «سلوی» خاطرات شفاهی سلوی فلسفی، معلم پرورشی دهه شصت است. این کتاب، روایت یک مهاجرت اجباری، از عراق تا ایران، است. تبیین زندگی ایشان، دریچه‌ای نو و متفاوت از حیات زن تراز انقلاب اسلامی را به روی ما می‌گشاید و نشان می‌دهد او نیز مثل بسیاری از بانوان سرزمین ایران، در کورۀ زندگی آبدیده شده و در فراز و فرودهای انقلاب، راهش را پیدا کرده است.

کتاب «ابتکار در کارزار» از حل‌مسائل دفاع‌مقدس توسط همه مردم می‌گوید. وقتی که جمهوریت و مردم وسط صحنه باشند؛ خلاقیت‌ها و ابتکارها و توان‌ها به صحنه می‌آیند و اینجاست که دشمن حیرت می‌کند و «کم من فئة قلیلة غلبت فئة کثیرة باذن اللَّه» خواهد شد. کتاب روایتگر ابتکارات و خلاقیت‌های ساکنان کویرِ یزد در دفاع مقدس است ابتکاراتی که از سرچشمه وجودی انسان کویرنشین جوشیده و در جغرافیای جبهه سرریز شده است. ابتکاراتی که هرچند ساده و در ظاهر کوچک به نظر می‌رسند، اما برکاتی هستند که از حرکت انسان کویر شکل گرفته‌اند و مجموع آن‌ها برشی از زیست انسان جبهه را تشکیل داده‌اند.

کتاب روایت زندگی و خاطرات شهیدحاج‌اکبر شیرازی فرمانده یگان دریایی لشگر 17 علی بن ابی‌طالب (ع) می‌باشد. طلبه‌ای که در دوجین مسئولیت‌های نظامی‌اش خوش درخشید. کمیته انقلاب‌اسلامی دهبید استان فارس را پایه گذاشت. فرماندهی گردان تبوک در عملیات بیت‌‏المقدس را بر عهده داشت؛ مسئول آموزش پادگان 21 حمزه تهران و پادگان شهدای خیبر قم بود و اوج درخشش این طلبه در عملیات کربلای 4 با شهادتش رقم خورد. این روایات ناب، بخشی از زندگی جهادی حاج‌اکبر شیرازی می‌باشد.

رمان طنز «دیکتاتوری با اخلاق سگی» رمان طنزی با موضوع زندگی صدام حسین است. این رمان خاطرات روزنوشت فرزند نوجوان صدام است که درباره حمله‌ی پدرش به ایران، ارتباط او با اسرائیل، حمله‌ی او به کویت و نهایتا، حمله‌ی امریکا به عراق صحبت می‌کند و با زبان طنز همه‌چیز را می گوید و از جنایات پدرش پرده برمی‌دارد. کتاب با قلمی جذاب و شیرین وقایع تاریخی را بیان می‌کند.
در بخشی از این کتاب می‌خوانیم: «خبرنگار پرسید: «چه برنامه‌هایی برای همسایه شرقی کشورمان دارید؟ » بابا گفت: «والا برنامه خاصی نداریم. هنوز فکری نکرده‌ایم. اما دوتا درخواست از آنها داریم؛ یکی اینکه در امور داخلی ما دخالت نکنند، دوم اینکه اجازه بدهند ما در امور داخلی آنها دخالت کنیم.».

کتاب «پری خانه ما» مجموعه‌ای از خاطرات نه خانواده شهید از استان همدان است که بیش از دو شهید تقدیم انقلاب اسلامی کرده‌اند. این کتاب به روایت زندگی و رشادت‌های این شهدا از زبان مادران، همسران، خواهران و برادرانشان می‌پردازد.در واقع، کتاب روایتگر جنگ‌های تمام‌نشده در سینه مادران شهداست و تلاش دارد تا با مصاحبه با اعضای خانواده شهدا، تصویری جامع و کامل از زندگی و فداکاری‌های این خانواده‌ها ارائه دهد. ویژگی بارز این کتاب، پرداختن به خاطرات از زبان اعضای مختلف خانواده شهید است.

کتاب «شبیه افسانه‌ها» مجموعه‌ای از روایت‌ها درباره زندگی و خاطرات سرلشکر شهید عباس دوران، خلبان برجسته نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران است. این کتاب در سه فصل به بررسی ابعاد مختلف زندگی شهید دوران از دوران کودکی تا شهادت می‌پردازد. کتاب بر اساس خاطرات و مستندات جمع‌آوری شده از همرزمان، خانواده و اطرافیان شهید دوران نوشته شده است و نویسنده با استفاده از سبک روایی گیرایی، خواننده را به دنیای شهید دوران می‌برد. یکی از دستاوردهای مهم شهید دوران در 7 آذر 1359 و در جریان دفاع مقدس و در طی عملیات مروارید، اسکله الامیه و البکر را غرق کرد. از آنجایی که بخش مهمی از صادرات نفت عراق از طریق این دو سکوی عظیم نفتی واقع در مصب اروندرود عملی می‌شد، با انهدام این سکوهای نفتی عملاً صادرات نفت عراق از طریق دریا قطع گردید.

این اثر با زبان طنز، داستان سه نوجوان است که اتفاقات تلخ و شیرینی را در محله و مدرسه رقم می‌زنند و سپس تحت تأثیر دوستان شهید خود به جبهه می‌روند. در بخشی از این کتاب آمده است: «برای آمادگی جسمانی، پیاده‌روی زیاد می‌رفتیم. باید شیوه‌ی نزدیک شدن به دشمن بدون اینکه متوجه ما بشه رو تمرین می‌کردیم. تمام تجهیزات نظامی رو طوری باید به خودمون می‌بستیم که ...».

رمانی است که به موضوع مهاجرت و ترک وطن می‌پردازد و با قرارگرفتن دو کلیدواژه «مادر» و «وطن» در برابر شخصیت‌های خود نشان می‌دهد که چگونه این دو مفهوم می‌توانند بر زندگی و احساسات مهاجران تأثیر بگذارند. این کتاب با نگاهی به مشکلات پدیده مهاجرت، سعی دارد جوانان را به سمت شناخت بیشتر از فرهنگ ملی، مذهبی و گذشته پرافتخارشان سوق دهد و مفاهیمی چون وطن، عشق و مادر را برای خواننده بازتعریف کند. از ویژگی‌های این رمان می‌توان به بهره‌گیری از مفاهیم مذهبی مانند: پیاده‌روی اربعین و شهادت و همچنین نیم‌نگاهی به دوران دفاع مقدس اشاره کرد.

این رمان بر اساس یک داستان واقعی با نگاهی به زندگی یک خانواده عراقی و ظلم رژیم بعث عراق به کردنشینان و اهالی حلبچه نوشته شده است. داستان کتاب در حلبچه، کوهستان‌های کردستان، شکارگاه پرور سمنان و شهر سمنان اتفاق می‌افتد. هناسه نام مادر خانواده‌ای از کردستان عراق است که تحت ظلم رژیم بعث قرار می‌گیرند. ظلم و فشار روی این خانواده در حدی است که مجبور به ترک وطن و مهاجرت به ایران می‌شوند و این خود شروع ماجراهای پرفراز و نشیبی برای این خانواده است. رمان تأثیرات جنگ بر بنیان خانواده، تبعات دوری، دلهره و دلتنگی آدم‌ها را شرح می‌دهد و سعی دارد تلاش و استواری یک زن را برای حفظ خانواده‌اش نشان دهد.