علوم تربیتی

حافظه ظرفیت بالایی دارد و در صورتی که راه‌های استفاده از آن را بدانیم، می‌توانیم بهرۀ زیادی از حافظه ببریم. کتاب حاضر به حافظه، روش اصلی تقویت آن و چگونگی استفاده از نقشۀ ذهنی در به خاطر سپاری می‌پردازد. در فصل‌های 1 تا 9، به منظور تعیین ظرفیت کنونی حافظۀ مخاطب، انواع فعالیت‌های سنجش و تست حافظه ارائه و اولین روش‌های تقویت آن اعلام می‌شوند. در بخش دوم کتاب، روش اصلی تقویت حافظه معرفی می‌شود و روش‌هایی برای افزایش بهرۀ هوشی، به‌خاطر سپردن شماره‌های تلفن، برنامه‌ها و قرارها، تاریخ‌ها و رویدادهای مهم می‌آیند. بخش سوم با معرفی روش استثنایی تقویت حافظه، یعنی«نقشه‌های ذهنی»، اصول مربوط به آن و فعالیت‌های بسیاری را که به تمرین تقویت حافظه مربوط می‌شوند، در برگرفته‌است.

یکی از مهم‌ترین ویژگی‌ها درمورد معلمان، حسن خلق آنان است. کتاب حاضر با تأکید بر تأثیر اخلاق معلمان بر عملکرد دانش‌آموزان، می‌کوشد با تعریف اخلاق، عوامل مؤثر بر پیشرفت دانش‌آموزان را در این زمینه گوشزد کند. کتاب به انواع رابطۀ معلم و شاگرد، اهداف آموزشی از نظر بلوم، بیان الگوهای تدریس، و مفاهیم مهم در فعالیت‌های بعد از تدریس مثل اندازه‌گیری، ارزشیابی، هدف از آن و ارزشیابی تشخیصی اشاره می‌کند و در نهایت نیز پیشنهادهای کاربردی ارائه می‌دهد.

فرایند معرفی یک مطلب به گروهی از مخاطبان ارائه نامیده‌می‌شود. هر ارائه‌ای برای موفق بودن راهکارهایی دارد که در صورت دانستن آن‌ها و عمل به آن‌ها، می‌توان منتظر نتیجۀ بهتر بود. کتاب حاضر راهکارهای ارائۀ موفق را در 5 فصل شرح می‌دهد. این فصل‌ها عبارت‌اند از: عناصر ارائۀ موفق؛ مهارت‌های ارتباطی مؤثر در یک ارائۀ موفق؛ اصول ساخت اسلاید و پوستر؛ آماده‌شدن برای کنگره؛ برقراری ارتباط در مجامع علمی.

همۀ مردم باید حقوق کودک را بشناسند و برای اجرای آن در جامعه بکوشند. کتاب حاضر حقوق کودک و نوجوان را به خود آن‌ها و به اولیا و معلمان می‌شناساند تا بتوانند فضایی از تفاهم و دوستی بسازند.در بخش اول کتاب، نویسنده با معرفی و بیان حقوق کودک و لازمۀ آموزش آن، به نقش کتاب‌خانه‌ها و انواع دیگر محیط‌های اجتماعی در حفظ این حقوق می‌پردازد. سپس برخی نمونه‌های نقض حقوق کودک و نیز پیمان‌نامۀ حقوق کودک را می‌آورد. در بخش دوم نیز انواع حقوق کودک برشمرده می‌شوند: حق سلامتی، برابری، حفظ هویت، برخورداری از محیط سالم، بازی‌کردن، کودکی‌کردن، آموزش و...

«جشنوارۀ تجربیات برتر مدارس در حوزۀ سنجش» کوشیده است بستر آشنایی با روش‌های علمی و کاربردی در حوزۀ سنجش و ارزیابی و اشاعۀ آن ها را فراهم آورد. کتاب حاضر شامل مجموعه آثار برگزیدگان این جشنواره است که بیشتر به چگونگی ارزشیابی مؤثر اختصاص دارند. تغییر در شیوه‌های ارزشیابی، تجربیات مؤفق در ارزشیابی کیفی توصیفی، ارزشیابی عملکردی در درس‌ها، بهترین ارزشیابی با کمترین امکانات، بازی‌های آموزشی در کلاس درس، حل مشکلات نوشتاری دانش آموزان در کلاس درس، وارزشیابی به شیوۀ نمایش و بازی از جمله موارد مطرح شده هستند. مقالات به شیوۀ تحقیقی و پژوهشی عرضه شده‌اند و ضمن شرح مسئله و ضرورت آن، راهکارهای اجرایی را نیز پیشنهاد داده‌اند.

یاری رسانی والدین و اولیای آموزش به دانش آموزان می تواند شوق آموختن را در آنان برانگیزد. کتاب حاضر چگونگی یادگیری بهتر دانش آموز و نقش والدین را در این زمینه بازگو می کند؛ نکته هایی برای رفتار سنجیده و اثربخش در یادگیری. کتاب با به چالش کشیدن موضوع‌هایی مانند حفظ کردن چیست و فهمیدن چه رنگی دارد، عادت های ذهنی و تب هلاک کنندۀ نمره‌گرایی، به مخاطب کمک می کند درک بهتری از آموزش و هدف آن داشته باشد و دربارۀ انواع روش های فعال تدریس مثل روش اکتشافی، یادگیری مبتنی برکاوش، روش پرس و جو، و مفهوم آموزی نکاتی را بازگو می‌کند.

رهبران و مدیران آموزشی با سیاست‌گذاری صحیح می‌توانند با تحولات جهانی همراه شوند. کتاب حاضر در چهار بخش به رهبران آموزشی کمک می کند با استفاده از رویکرد سیستمی، برنامه‌های نوین آموزشی را تدوین کنند. در بخش اول کتاب، مخاطب با مفاهیم سیاست‌گذاری و قلمرو و تاریخچۀ سیاست‌گذاری در آموزش و پرورش آشنا می‌شود. تغییرات جهانی و آموزش و پرورش موضوع بخش دوم کتاب، هماهنگی سه حوزۀ آموزش و پرورش در پاسخ به جهانی ‌سازی مربوط به بخش سوم وسیاست‌گذاری در آموزش و پرورش قرن 21 موضوع بخش آخر کتاب است.

اگر شما هم مانند اکثر مردم باشید، ذهن‌تان بی‌درنگ به‌سمت فعالیت‌های هنری مانند مجسمه‌سازی، طراحی یا موسیقی متمایل می‌شود. در بخش نخست کتاب، نگارنده به تعریف، فرایند و تکنیک‌ها و روش‌های فردی و گروهی و نیز نقش معلم در پرورش خلاقیت پرداخته است. در بخش دوم با تعریف نوآوری و شکوفایی شروع شده و سپس عوامل موثر بر شکوفایی استعداد مورد بحث قرار گرفته است. در بخش سوم، به بحث کارآفرینی و انواع آن، ویژگی‌های افراد و سازمان کارآفرین، کارآفرینی در مدیریت آموزشی و نیز در نظام‌های آموزشی و اصول توسعه اینگونه نظام‌ها اختصاص یافته است.

نقش گروه‌های آموزشی به عنوان حلقه اساسی در آموزش و پروش محسوب می‌شود. کتاب حاضر در واقع یک نوع اقدام‌پژوهی است با هدف فعال‌سازی گروه‌های آموزشی منطقه از طریق ارتقای مهارت‌های حرفه‌ای معلمان که در شهرستان لنگرود اجرا شده است. ابزار جمع‌آوری اطلاعات از نوع مشاهده، مصاحبه، سیاهه رفتار، پرسشنامه و نظرسنجی است. راهکارهای چون برگزاری همایش، کارگاه‌های آموزشی، جلسات هم‌اندیشی، اجرای جشنواره و طرح‌ها و ... جهت فعال‌سازی اینگونه گروه‌ها در شهرستان بکار بسته شده است.

ارزشیابی بازخوردی از فرایند یاددهی ـــ یادگیری است که فرصت سازمان‌دهی بهتر محتوای آموخته شده را در ذهن دانش‌آموزان فراهم می‌کند. به همین دلیل نحوه طراحی سؤال برای ارزشیابی، از قواعد و قوانین خاصی برخوردار است. در این کتاب معلمان با نکات علمی و قانونی و فنی طراحی سؤال و برگزاری آزمون‌های رسمی مدرسه‌ای آشنا می‌شوند.