اخلاق اسلامی

در دانشنامه‌ای که مطالعه می‌کنید، مفاهیم مطرح در نهج‌البلاغه سیدرضی با توضیحات تکمیلی (شناخت دین، اقسام ظلم، راه‌های عبرت‌پذیری، فقر، فطرت و...) ارائه شده است. کتاب، عالمان بزرگی که در نشر و تدوین نهج‌البلاغه شرکت داشته‌اند و نیز صحابی خاص امام علی(ع) را معرفی کرده است. همچنین متن نامه‌های ۱ تا ۷۹ نهج‌البلاغه به‌همراه شرح موضوعی آن‌ها در کتاب درج شده است.

کتاب حاضر بر اساس آیات، احادیث و روایات بر پایه فطرت انسان و با تأملی ویژه در موضوع خودشناسی و خداشناسی به بحث درباره یکی از زیباترین صفات وجودی انسان، «حیا» می‌پردازد.بحث درباره انواع حیا، موانع حیا و پیامدهای بی‌حیایی موجب خواهد شد تا مخاطبان نه‌تنها به تأثیرگذاری این موضوع در زندگی پی ببرند، بلکه به تنظیم رفتار و اعمال خود نیز بپردازند و زمینه‌های ایجاد حیا را در خود تقویت کنند.

کتاب حاضر به بررسی روش‌های تربیتی از منظر قرآن اختصاص دارد. در فصل‌های گوناگون، راهکارها و دستورالعمل‌های پرورشی و تربیتی معرفی شده که بر پایه اصول تربیت اسلامی و دینی تدوین گردیده است. در شرح هر یک از این روش‌ها ابتدا مفهوم‌شناسی آن بررسی شده و سپس مبانی به‌کارگیری، اصول و شیوه‌های اجرای آن، کارکردهای آموزشی آن و در پایان آسیب‌شناسی آن تحلیل و تشریح گردیده است.

نماز راهی است برای درمان غفلت و نیز راه عبادت و بندگی خداست. کتاب حاضر می‌کوشد در شش فصل دربارۀ نماز و چگونگی اقامۀ آن و نیز تأثیر نماز اطلاعاتی به مخاطب بدهد. محتوای مطالب کتاب در این فصل‌ها خلاصه شده‌اند: «عبادت» شامل ریشه‌ها، تأثیر و ابعاد آن؛ «نماز» شامل مطالبی دربارۀ چرایی نماز، واجبات نماز، مبطلات نماز و چیستی تشهد. «آثار نماز» شامل آثار بهداشتی-تربیتی، اخلاقی- تربیتی، عرفانی- فکری واجتماعی- سیاسی؛ «نماز در آیینۀ قرآن» شامل نماز جمعه، نماز در زمان جنگ، انفاق در حال نماز و ...؛ «قصصی از نماز» و «نیم نگاهی به نماز اهل سنت».

در این جستار تأثیر نظام ارزشی دینی بر عادت‌ها و سبک زندگی جوانان و نوجوانان بررسی شده است. نگارنده ضمن اشاره به مبانی این بحث، شیوه‌های قرآن و دین اسلام در تربیت و ترویج اخلاق و نقش خانواده و محیط‌های آموزشی در نهادینه کردن ارزش‌های اخلاقی را تشریح کرده است.