تعلیم و تربیت

کتاب حاضر جلد اول از کتاب‌های «چهار فصل سرگرمی» است. هدف از نگارش این کتاب‌ها ارائه ایده‌های ساده، کم هزینه و در دسترس، به والدین و مربیان است تا نیازهای کودکان پیش‌دبستانی را تأمین کنند و آن‌ها را با فعالیت‌های خلاقانه سرگرم سازند. این کتاب شامل چهار فصلِ فعالیت‌های حرکتی، ثباتی، ظریف و گروهی است.

نویسنده کوشیده است تا محتوای آموزشی را در قالب داستان‌هایی ساده و قابل فهم برای کودکان ارائه دهد. این داستان‌ها به کودک کمک می‌کند تا به محیط اطراف خود کنجکاوانه بنگرد و آموخته‌هایش را در زندگی روزه‌مره به کار گیرد. تنوع آموزش برای رشد خلاقیت در کودک، محتوای علمی پیوسته و طبقه‌بندی شده، توجه به مهارت‌های تفکر و توجه به ارتباطات انسانی و فضائل اخلاقی از شاخص‌های این کتاب است.

نویسنده تلاش کرده است تا مفاهیم اساسی و کاربردی ریاضی را در قالب داستان‌هایی ساده و مرتبط و به شیوه‌ای غیر مستقیم به کودکان بیاموزد. همچنین تمرکز بر مهارت‌های شنیداری، عملی، استدلال ذهنی و توجه به مفاهیم اخلاقی و کرامت انسانی، از جمله دوستی و بخشش از شاخص‌های کتاب است. شایان ذکر است که راهکارهای عملی برای آموزش بهتر مطالب نیز ارائه شده است.

نیاز کودکان فقط بیشتر دانستن نیست، بلکه آن‌ها بیشتر باید به ویژگی‌ها و توانمندی‌های اساسی دست‌یابند که در زندگی روزمره و برای کسب موفقیت به آن محتاج‌اند. کتاب حاضر شامل ۲۰ بازی آموزشی برای پرورش دقت و توجه و تمرکز است. در ابتدای هر بازی، توضیحی کلی درباره آن داده شده است. سپس هدف از آن بیان شده و بعد اطلاعاتی درباره بازی آمده است که از جمله می‌توان به این موارد اشاره کرد: گروه سنی، تعداد بازیکنان، نوع بازی و وسایل بازی.

بازی یکی از مهم‌ترین روش‌های یادگیری کودکان و از جمله مؤثرترین راه‌های ارتباطی با آن‌هاست. والدین می‎توانند در محیطی دوستانه با کودکانشان بازی کنند و با آن‌ها تعامل داشته باشند. در این کتاب تلاش شده است بازی‌های آموزشی قابل استفاده در منزل و کلاس درس معرفی شده و در اختیار والدین و معلمان گذاشته شود. حدود ۳۰ بازی آموزشی برای پرورش حواس پنچ‌گانه کودکان پیش‌دبستانی ارائه شده و در ابتدای هر بازی توضیحاتی برای شناخت کلیت بازی و هدف از آن بیان می‌شود.

از چه سنی اتاق خواب کودکتان را جدا می‌کنید؟ آیا به کودکان قسمت‌های خصوصی بدن و لزوم پوشاندن و محافظت از آن‌ها را می‌آموزید؟ آیا... ؟ کتاب حاضر جلد اول از راهنمای آموزشی است که برای والدین و مربیان تهیه شده است و می‌کوشد به پرسش‌های فوق و سوالات مشابه با بیانی ساده و روان و کاربردی پاسخ دهد. هدف از تربیت جنسی، ضرورت تربیت جنسی کودکان، مراحل رشد جنسی کودکان و راهنمای کاربردی تربیت جنسی، از جمله مطالبی است که در کتاب ارائه شده است.

تعلیم و تربیت مقوله‌ای است که برای رسیدن انسان به سعادت مورد توجه قراردارد. کتاب حاضر ابتدا مبانی تعلیم و تربیت اسلامی را برای خواننده بازگو می‌کند. سپس ماهیت و نیاز انسان به تعلیم و تربیت را بررسی می‌کند و پس از آن به تعریف تعلیم و تربیت می‌پردازد. در ادامه، از تطهیر و تزکیه می‌گوید. تعلیم تربیت اسلامی کودکان از راه تشویق، و سپس از راه رغبت، و ارکان اخلاقی جهت‌ساز در جامعه، فصل های بعدی کتاب هستند.

کتاب حاضر حاوی ده داستان کوتاه است که تمام آن‌ها درباره درس و مدرسه و معلم و بچه‌هاست. «نامه‌ها»، «مصیبت»، «درس عملی»، «شال گردن» و «تصمیم آقای مدیر» نام برخی از این داستان‌هاست. داستان «نامه‌ها» درباره معلمی است که برای بچه‌های مدرسه درباره نماز اول وقت و درست خواندن آن سخنرانی می‎کند؛ اما وقتی خود به نماز می‌ایستد، به علت عجله و حواس‌پرتی، بارها اشتباه می‌کند و... . «مصیبت» داستان معلمی را روایت می‌کند که به اجبار به روستایی می‌رود تا به بچه‌ها درس بدهد. او به غیر از درس، درباره اخلاق هم با بچه‌ها صحبت می‌کند و آن‌ها را از حسد و دروغ و بدقولی و... منع می‌کند. روزی که به شدت سرما خورده است، مبصر کلاس که بچه بسیار درس‌خوانی است، صدا می‌کند و به او می‌گوید که می‌خواهد به شهر برود و... .

نویسندۀ این کتاب رویکرد نوینی را بر مبنای نظرات پیشوایان دینی و دیدگاه عارفان مسلمان به تعلیم و تربیت بررسی می‌کند. حرف اصلی در این کتاب خالی کردن ذهن از آموخته‌هایی است که موجب قفل ذهنی می‌شود و شناخت دوباره‌ای را بر شناخت‌های قبلی با هدف گشودگی روح و پیوند با عالم روحانی و فرامادی مطرح می‌کند. کتاب حاضر شامل شش بخش با عناوینی چون فرایند سخن، فراتر از هیچ‌انگاری، دانش سلبی، فراتر از هیچ‌آموزی، تربیت سلبی، فراتر از هیچ‌کاری، ارتباط سلبی، در ستایش هیچ‌گویی و معنادرمانی سلبی، فراتر از بی‌معنایی تدوین شده است. خواننده دراین کتاب می‌خواند "برای خودیابی هم باید از خود مُرد تا به خود زنده شد. باید از آنچه شده‌ایم تهی شد تا به آنچه بوده‌ایم بازگردیم؛ زیرا ماهیت حقیقی ما در هویت کاذبی ما گم شده است. پرسش حقیقی این است که چرا هیچ‌کس شبیه به آن چیزی نیست که هست و چرا هیچ‌کس همانی نیست که هست". نویسندۀ کتاب معتقد است که "انسان باید در یک مسیر تنزیهی امور مثبت را کشف کند و در یک سلوک سلبی به ایجاب و ایجاد چیزها بیندیشد". تعلیم و تربیت تنزیهی بر مدار "هیچ‌آموزی" و "هیچ‌انگاری" درصدد تخلیۀ ذهن و دل از اوهام‌شناختی و جهت‌گیری‌های شخصی و پیش‌داوری‌های جعلی است تا به واسطۀ این تنزیه و تهذیب بتوان آنچه را که در فطرت خود دارد کشف کند نه آنکه چیزی را از بیرون کسب کند.

پسرک وقتی برای اولین‌بار وارد مدرسه می‌شود، ناراحت است؛ چون احساس تنهایی می‌کند. خانم معلم برخلاف تصور پسرک هیچ‌وقت بی‌حوصله و عصبانی نیست. او همیشه آرام و خونسرد است و با همه مهربان. کم‌کم پسر کوچولو متوجه علاقه‌مندی‌های مشترک بین خود و معلمش می‌شود و همین موضوع باعث می‌شود که او مدرسه را دوست داشته باشد.