علوم قرآنی

طرح کرامت چند سالی است در دبستان‌ها اجرا می‌شود و هدف از آن رشد فضایل اخلاقی، تقویت بینش و مهارت دانش‌آموزان و طرح مهارت‌های زندگی است. کتاب کار حاضر فعالیت‌هایی را برای دانش‌آموزان پایۀ اول مخاطب این طرح دربردارد؛ از جمله: حکایت‌ها و داستان‌های مرتبط با واحد کار، رنگ‌آمیزی تصویرها، شعر کودکانه و استفاده از تصویرهای رنگی برای بیان اهداف. هر واحد کار باید در کنار درس‌های مرتبط انجام گیرد.

کتاب با نگاهی کلی به تاریخ اخباری‌گری، شخصیت‌های برجستۀ آن و واکاوی مبانی فکری آنان آغاز می‌شود و اخباریون را به سه گروه «محض، اصول گرا و اصولی اخبارگرا» تقسیم می‌کند. در پی آن، برخی موضوعات علم قرآن مثل تحریف ناپذیری قرآن، آیات محکم و متشابه، تأویل و تفسیر، و قرائات قرآن را از منظر اخباریون بازمی گوید. تحلیل و نقد مبانی تفسیری اخباریون و روش‌های تفسیر ایشان بخش اصلی و بررسی پیامدهای مثبت و منفی رویکرد اخباری گری نیز پایان بخش کتاب است.

اثر پیش رو مجموعه یکصد‌و‌چهارده نمودار از سوره‌های قرآن است که بر مبنای نظریه "هدفمندی سوره‌های قرآن" تنظیم شده است. این نظریه از مباحثی است که در سال‌های اخیر مورد توجه خاص قرآن‌پژوهان و مفسران قرآن قرار گرفته است. بر اساس این نظریه، هر سوره دارای یک هدف اصلی است و محتوای آن قابل تفکیک به فصل‌ها و مقاصد فرعی است. هر دسته از آیات به لحاظ تناسب درونی و ارتباط نزدیکی که با یکدیگر دارند، در یک فصل قرار می‌گیرند. در این کتاب هر سوره در یک یا چند نمودار درختی از طریق محورها و عناوین فرعی به یک عنوان یا موضوع اصلی استخراج شده است.

معما و روش حل آن از زمان‌های دور یکی از بازی‌های سرگرم‌کننده برای کودکان و نوجوانان بوده‌است. کتاب حاضر مجموعه‌ای است از انواع معما و سرگرمی قرآنی برای کودکان. معماها در قالب شعر تنظیم شده‌اند. کودک می‌تواند تصویرهای کتاب را رنگ کند، برچسب‌هایی را که ضمیمۀ کتاب هستند، بچسباند و سرگرم شود. معماها ساده هستند و در تصویرها به جواب آن‌ها اشاره شده است.

فهم و دریافت پیام هدایتی آیات قرآن با تدبر دست‌یافتنی است. این درسنامه شامل متن و ترجمه سوره‌های حدید تا محمد(ص) است و ساختار و سیاق آیات هر سوره و تفسیر مختصر آیات ذکر شده است.

تدبر در قرآن فعالیتی است که انس هر چه بیشتر با ظاهر الفاظ و عبارات آیات قرآن را فراهم می‌کند. در این درسنامه علاوه بر درج متن و ترجمه آیات سوره‌های ناس تا نبأ، ساختار سوره‌ها و پیام هدایتی آنها آمده است.

انسان برای رسیدن به کمال و جایگاه والای خود، نخست باید خود و سپس هدف و راه رسیدن به کمال را بشناسد. تمام کتب آسمانی و رسولان الهی راهنما و رهبر انسان در تحقق این امر هستند. در این اثر، با رویکردی قرآنی روایی، مهم‌ترین وظایف و تکالیف مؤمنان نسبت به قرآن و اهل بیت(علیهم‌السلام) بیان شده است.

این درسنامه شامل متن و ترجمه سوره‌های مرسلات تا مجادله است. ساختار و سیاق هر سوره به صورت نموداری مشخص شده و درباره هر یک مختصری بحث و پیام آیات تشریح شده است تا با تأمل و تدبر در چگونگی اتصال وحیانی و انفصال ظاهری آیات فهم بهتری از سوره‌ها حاصل شود.

بی‌شک قرآن بهترین راهنما و پاسخ‌گوی نیازهای بشر در همه زمان‌هاست. در این نوشتار با توجه به سؤالاتی که نسل جوان از کتاب آسمانی دارند، پاسخ‌هایی از منابع مختلف علوم قرآنی و کتب تفسیری گردآوری شده و به معنی لغوی قرآن، مراتب انس با آن و چگونگی جمع‌آوری قرآن پرداخته شده است.

درباره چگونگی فهم و تفسیر متشابهات قرآن دیدگاه‌های متفاوتی وجود دارد که نظریه «وضع الفاظ بر ارواح معانی» از آن جمله است. طبق آن، ویژگی‌های مصادیق در اصل معنا دخالت ندارند بلکه الفاظ بر روح یا گوهر مشترک بین مصادیق گوناگون وضع شده‌اند. غزالی نخستین کسی است که از این منظر سخن گفته است. در این کتاب، ضمن بررسی و تحلیل نظریه فوق، سیر تاریخی آن از غزالی تا زمان حاضر پی گرفته می‌شود.