علوم اجتماعی

یکی از مشاهیر نام‌آشنای ایران اسلامی «علی‌اکبر دهخدا» است، که پارسایی و آزادگی را با نبوغ آمیخته بود. او طنز را در برق شمشیر و زیر سایه رژیم سیاه محمدعلی میرزا شکل داد و با همان مضامین عامیانه‌ای که شاید بسیاری از کج‌اندیشان آن را به مسخرگی تعبیر می‌کردند، پشت استبداد را به لرزه درآورد. ویژگی بارز نوشته‌های او، شجاعت و اصالت اندیشه‌های بلند و آزادی‌خواهانه است که از عشق صمیمانه‌اش به این آب و خاک و به مردم آزاده‌اش سرچشمه می‌گیرد، که می‌تواند الگویی برای کودکان و نوجوانان باشد. مجموعه نام‌آوران ایران تلاش کرده با اطلاعات مستند و جامعی که در یک ساعت به خواننده می‌دهد نسل جوان و جویای دانش ایران را با افرادی آشنا کند که رشد، تداوم و پیوستگی فرهنگ ایران با نام ایشان گره خورده است. یکی از اجزای این مجموعه، به علی‌اکبر دهخدا اختصاص یافته است.

جفری لایونل مَگی یتیم بی‌خانمان، بعد از فرار از شهرش به شهری جدید می‌رسد. شهری دوپاره: پاره‌ای محل زندگی سیاه‌پوستان و پاره‌ای محل زندگی سفید‌پوستان. مگی کاری جز دویدن و فرار کردن بلد نیست و در نظر اهالی آدمی عجیب و افسانه‌ای است. مگی شوریده با اینکه سفیدپوست است، در منطقه‌ای سیاه‌پوست‌نشین اقامت می‌کند و زندگی خودش و دیگران را پر می‌کند از حادثه‌های عجیب و غریب. در کتاب می‌خوانیم: «می‌گویند مگی شوریده در یک زاغه به دنیا آمده. می‌گویند معده‌اش از جعبه‌ی غلات و قلبش از فنر مبل بوده. می‌گویند او یک سوسک بیست سانتی‌متری را با قلاده نگه می‌داشته و وقتی خواب بوده موش‌ها بالای سرش نگهبانی می‌دادند. می‌گویند اگر می‌دانستی که دارد می‌آید و روی زمین نمک می‌پاشیدی و او روی آن می‌دوید، دو سه مجتمع دورتر، راه رفتنش به آهستگی بقیه‌ی مردم می‌شد. می‌گویند…کدام واقعیت است، کدام افسانه؟ فهمیدنش سخت است.»

این کتاب از مجموعه‌ی آموزشی-تاریخی «کی؟ چی؟ کجا؟ »، به معرفی و بررسی هفت سازه‌ی شگفت‌انگیز دوران باستان می‌پردازد؛ آثاری که انسان‌ها پیش از میلاد مسیح، با ابزار ابتدایی اما اراده‌ای قوی، خلق کردند و قرن‌ها مایه‌ی حیرت بوده‌اند. نویسنده با زبانی روایی و مستند، درباره‌ی هرم بزرگ جیزه، باغ‌های معلق بابل، معبد آرتمیس، مجسمه‌ی زئوس، آرامگاه موسولوس، فانوس دریایی اسکندریه و تندیس رودس، اطلاعات تاریخی ارائه می‌دهد. در کنار شرح ساختار، موقعیت جغرافیایی و شیوه‌ی ساخت این آثار، به افسانه‌ها، منابع تاریخی و دلایل نابودی‌شان نیز پرداخته شده است. کتاب به شکلی طراحی شده تا مخاطب نوجوان ضمن آشنایی با معماری باستان، درک بهتری از پیشرفت تمدن‌های کهن پیدا کند.کتاب ترکیب متن و تصویر است.

مجموعه‌ی «کی؟ چی؟ کجا؟» مجموعه‌ای آموزشی ـ زندگینامه‌ای برای کودکان و نوجوانان است که با هدف آشنایی نسل جوان با افراد تأثیرگذار، مکان‌های تاریخی و مفاهیم مهم جهان شکل گرفته است. هر جلد از این مجموعه، با بهره‌گیری از زبانی ساده، روایت داستانی و تصاویر، تلاش می‌کند تا اطلاعات مستند را ارائه دهد. این مجموعه در کنار تقویت درک مطلب، به پرورش ذهن کودک کمک می‌کند و او را با دنیای واقعی و چهره‌هایی الهام‌بخش پیوند می‌زند.
کتاب «آلبرت انیشتین»، یکی از جلدهای این مجموعه است که به زندگی و اندیشه‌های این فیزیک‌دان قرن بیستم می‌پردازد. نویسنده، با نگاهی مستند و روایت‌محور، از دوران کودکی انیشتین در آلمان تا نظریه‌ی نسبیت و مهاجرت او به آمریکا را به تصویر می‌کشد.

این اثر در سبک کتاب‌های تاریخی، فرهنگی و تحلیلی قرار دارد و در جلد دوم، به تحلیل نسل دوم روشنفکران مشروطه و همچنین بررسی جریان روشنفکری در دوران حکومت پهلوی اول و دوم می پردازد. نویسنده با رویکردی انتقادی، به بررسی چهره‌های برجسته‌ی این دوره مانند تقی‌زاده، علی‌اکبر سیاسی، احسان نراقی و دیگر روشنفکران می‌پردازد و تاثیرات آن‌ها بر فرهنگ، سیاست و ساختار فکری ایران را ارزیابی می‌کند. مطالب کتاب با تأکید بر نقد وابستگی‌های فکری، غرب‌گرایی و تقابل با مبانی سنتی، تلاش دارد روند شکل‌گیری روشنفکری غیر‌اصیل را در عصر پهلوی مورد واکاوی قرار دهد. نثر کتاب رسمی، تحلیلی و مبتنی بر منابع تاریخی و فرهنگی است و نگاه غالب آن، ارائه‌ی خوانشی بومی و ضد‌استعماری از تاریخ روشنفکری ایران است.

کتاب «خمینی؛ پدیده انسانی پیچیده» با هدف «آشنایی‌زدایی از تصویر عمومی‌شده‌ی امام خمینی (ره)»، مجموعه‌ای از گزاره‌ها، خاطرات و بیانات کمتر شنیده‌شده از ایشان را گردآوری کرده است. نویسنده تلاش کرده تا با عبور از روایت‌های رسمی و رسانه‌ای، چهره‌ای انسانی، چندلایه و پیچیده از امام (ره) ارائه دهد که هم در نظر و هم در عمل، متفکری برجسته و متفاوت بوده است. نثر کتاب تحلیلی، صریح و تأمل‌برانگیز است و مخاطب را به بازخوانی انتقادی از تصویر تثبیت‌شده‌ی امام دعوت می‌کند. مطالب کتاب در قالب گزاره‌هایی مستقل تدوین شده‌اند که هر بخش به یکی از ابعاد شخصیتی، رفتاری یا فکری امام خمینی (ره) مانند مواضع اخلاقی، تصمیم‌گیری‌های سیاسی، نگاه به خانواده، و مواجهه با رسانه‌ها و جریان‌های فکری پرداخته است.

بیانیۀ گام دوم انقلاب اسلامی را می‌توان از مهم‌ترین اسناد بالادستی نظام جمهوری اسلامی ایران دانست. کتاب «نگرشی نو به بیانیه گام دوم» توسط جمعی از نویسندگان و با هدف ارائه تفسیری جامع و عمیق از بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی تدوین شده است. این کتاب تلاش دارد با بررسی دقیق متن بیانیه و استفاده از بیانات و آثار مقام معظم رهبری، کلیدواژه‌ها و موضوعات مطرح شده در بیانیه را به زبانی ساده و قابل فهم برای جوانان توضیح دهد.
نحوۀ کار در این پژوهش به این‌گونه است که تمامی مفاهیم و محورهای بیان شده در بیانیه گام دوم، توسط سایر بیانات مقام معظم رهبری شرح و بسط داده شده است. راهبرد اصلی کتاب ارائه فهم و تفسیری دقیق و درست از مراد و مقصود نویسنده بیانیۀ گام دوم است. این راهبرد در دو سطح توسط نگارنده بررسی شده است: 1. توضیح ابهامات 2. تفصیل مجملات.

این اثر در سبک کتاب‌های تاریخی، تحلیلی و فرهنگی قرار دارد و در جلد اول به بررسی زمینه‌های پیدایش روشنفکری در ایران و نقش نسل نخست روشنفکران در دوران مشروطه می‌پردازد. نویسنده با رویکردی تحلیلی و انتقادی، به بررسی تأثیرات سیاسی، فرهنگی و اجتماعی نخبگان فکری آن دوران می‌پردازد و با طرح پرسش‌هایی اساسی، خواننده را به بازنگری در تعریف روشنفکری و کارکرد آن در ساختار جامعه ایرانی دعوت می‌کند. مطالب کتاب با بهره‌گیری از منابع تاریخی و ارجاع به آثار مهم دوره قاجار، چهره‌هایی چون طالبوف، آخوندزاده، میرزا آقاخان کرمانی و دیگر متفکران مشروطه‌خواه را تحلیل می‌کند و روند تکامل روشنفکری غرب‌زده در ایران را واکاوی می‌نماید. نثر کتاب رسمی، دقیق و روش‌مند است و به تعریف و معنای تخصصی روشن فکری و جریان روشن فکری می پردازد و تلاش دارد منظری بومی و منتقدانه نسبت به جریان روشنفکری ارائه دهد.

مجموعه‌ی «کی؟ چی؟ کجا؟» مجموعه‌ای آموزشی-زندگینامه‌ای برای کودکان و نوجوانان است که با هدف آشنایی نسل جوان با افراد تأثیرگذار، مکان‌های تاریخی و مفاهیم مهم جهان شکل گرفته است. هر جلد از این مجموعه، با بهره‌گیری از زبانی ساده، روایت داستانی و تصاویر، تلاش می‌کند تا اطلاعات مستند را ارائه دهد. این مجموعه در کنار تقویت درک مطلب، به پرورش ذهن کودک کمک می‌کند و او را با دنیای واقعی و چهره‌هایی الهام‌بخش پیوند می‌زند.
کتاب «گرتا تونبرگ»، زندگی این فعال نوجوان محیط زیست را روایت می‌کند. جیل لئونارد، این اثر، با نگاهی مستند و داستان‌پرداز، دغدغه‌های گرتا درباره بحران اقلیمی و شکل‌گیری جنبش جهانی اعتصاب‌های آب‌وهوایی را با نثری روان برای مخاطب کودک و نوجوان بازگو می‌کند. هدف کتاب ارائه‌ی الگویی از اراده، شجاعت و تأثیرگذاری یک نوجوان در سطح جهانی است.

مجموعه‌ی «کی؟ چی؟ کجا؟» مجموعه‌ای آموزشی-زندگینامه‌ای برای کودکان و نوجوانان است که با هدف آشنایی نسل جوان با افراد تأثیرگذار، مکان‌های تاریخی و مفاهیم مهم جهان شکل گرفته است. هر جلد از این مجموعه، با بهره‌گیری از زبانی ساده، روایت داستانی و تصاویر، تلاش می‌کند تا اطلاعات مستند را ارائه دهد. این مجموعه در کنار تقویت درک مطلب، به پرورش ذهن کودک کمک می‌کند و او را با دنیای واقعی و چهره‌هایی الهام‌بخش پیوند می‌زند.
کتاب «مارتین لوترکینگ»، یکی از جلدهای این مجموعه است که به زندگی رهبر جنبش حقوق مدنی آمریکا می‌پردازد. نویسنده با زبانی روشن و متناسب با گروه سنی نوجوان، مبارزات لوترکینگ برای برابری نژادی، نقش او در تحولات اجتماعی دهه‌های 50 و 60 میلادی، و تأثیر سخنرانی‌ها و رهبری مسالمت‌آمیزش را بازگو می‌کند. کتاب، تصویری از شخصیت، باورها و دستاوردهای ماندگار او ارائه می‌دهد.