ادبیات کودک و نوجوان

مجموعه «چرا و چگونه» با هدف پاسخ‌گویی به پرسش‌های علمی نوجوانان، تهیه شده است. در جلد هفتاد و سوم از این مجموعه که به موضوع «قلعه‌ها» اختصاص دارد به پرسش‌های ساده‌ای چون ناقوس برج قلعه چگونه تا بالای تپه انتقال داده می‌شود؟ پل متحرکِ جلوی دروازه قلعه را چگونه می‌ساختند؟ آیا در قلعه بچه‌ها به مدرسه می‌رفتند؟ و...، پاسخ داده می‌شود. همچنین جدیدترین اطلاعات تاریخی درباره نبردهای بزرگ، فاتحان قرون وسطا، و افکار و احساسات مردم کوچک و بزرگ آن دوران، شرح داده می‌شود.

در این کتاب، مجموعه‌ای از داستان‌های کهن فارسی به همراه درک مطلب، ارائه می‌شود تا سواد خواندن در این قالب معنا شود. این توانایی در رشد عقلانی، اجتماعی و عاطفی هر کودک نقش مؤثر دارد. همچنین در ابتدای هر داستان زندگینامه نویسنده آن داستان آمده است. «طوطی و تاجر»، «قصر بی‌نظیر شاه»، «روباه بی‌دست‌وپا»، «غلام دریا ندیده»، و «دوستی موش و گربه» عنوان برخی از داستان‌های کتاب است.

«مایکل جردن»، بازیکن حرفه‌ای سابق بسکتبال اهل امریکا، کارآفرین، و مالک عمده و همچنین رئیس باشگاه «شارلوت هورنتز » است. او 15فصل در «NBA» برای تیم‌های «شیکاگو بولز» و «واشینگتن‌ ویزاردز» بازی کرده ‌است. جردن یکی از تأثیرگذارترین ورزشکاران بارز نسل خودش بود و به‌عنوان ابزاری برای محبوبیتNBA، طی دهه 1980 تا 1990 مطرح بود. نویسنده در این کتاب لحظه‌های هیجان‌انگیز و پرش‌های امتیازآور زندگی این اسطوره بسکتبال دنیا را برای مخاطبان روایت می‌کند.

«استیون هاوکینگ» درست 300 سال پس از مرگ «گالیله» به دنیا آمد؛ هرچند در 21 سالگی به بیماری عصبی نادری دچار شد، اما اجازه نداد این بیماری او را از زیستن بازدارد. او روی صندلی چرخدار و با کمک سیستم صوتی رایانه‌ای، تحقیقات خود را تا زمان مرگش در سال 2018 ادامه داد. نظریه هاوکینگ درباره«سیاه‌چاله‌ها» از مهم‌ترین آثار علمی او به‌حساب می‌آید. «جیم جیلیوتی» در این کتاب، زندگی سرشار از تلاش و پژوهش او را برای مخاطبان بازگو می‌کند

در این کتاب شاعرانه و فلسفی به توضیح پدیده «مرگ» پرداخته می‌شود. نویسنده با ترسیم تصاویر هماهنگ به این موضوع اشاره می‌کند که مرگ به‌سراغ همه از جانوران کوچک و بزرگ گرفته تا انسان‌ها می‌رود. همچنین تعریفی از مرگ ارائه می‌کند و درباره ترسناک بودن یا نبودن مرگ صحبت می‌کند.

این کتاب در 8 محور، تجربه‌ها و تمرین‌هایی را طراحی کرده است تا دانش‌آموزان را همچون دانشمندان به مشاهده محیط پیرامون، طرح پرسش، فرضیه‌سازی، آزمایش‌کردن و نظریه‌پردازی علاقه‌مند کند. در بخش انتهایی کتاب با عنوان «آزمایشگاه»، برگه‌های جدانشدنی وجود دارد تا مخاطب با انجام آزمایش و ساختن انواع کاردستی تجربه‌های جذاب‌تر و شخصی‌تری را به‌دست بیاورد.

کتاب «سفری که پرماجرا شد»، داستانی جذاب و شیرین با لحنی طنزآلود از چند کودک در زمان پیامبر (ص) را روایت می‌کند که در آخرین سفر حج، همراه پیامبر و مردم مدینه، شاهد ماجراهای جذاب این سفر و واقعه غدیرخم هستند. ماجرای کتاب از زبان پسری به‌نام «هانی» روایت می‌شود که همراه پدرش راهی سفر مکه شده است و... . تصاویر کتاب نیز به‌گونه‌ای طراحی شده‌اند که مخاطب کودک بتواند با شخصیت‌های داستان همزادپنداری کند.

بچه‌ها در گلدان‌هایشان دانه کاشته‌اند و منتظر جوانه زدن دانه‎ها هستند. آن‌ها از خورشید می‌‏خواهند که پایین بیاید و به گلدان‌ها بتابد تا دانه‌ها زودتر جوانه بزنند. خورشید می‎آید و برایشان توضیح می‎دهد که اگر نزدیک گلدان‌ها شود، چه اتفاقی رخ می‎دهد. بچه‎ها از باران می‎خواهند هرچه بیشتر ببارد تا دانه‎ها زودتر جوانه بزنند؛ باران می‌‏بارد؛ اما برای بچه‎ها توضیح می‏‌دهد که اگر زیاد ببارد، چه اتفاقی می‏‌افتد. باران و خورشید می‎گویند مشکل بچه‎ها با تابش زیاد و باران زیاد حل نمی‎شود. بچه‌ها... . پس مشکل از کجاست؟ و دانه‎ها کی جوانه می‌‏زنند؟

کتاب حاضر به زبانی ساده در دوازده فصل نوشته شده است. هدف نویسنده ایجاد پیوند بین نظریه‌های ادبی بزرگسال و شگردهای زیبایی شناختی داستان های کودک است. خلاف کتاب‌های نقد و نظریۀ ادبی که می‌‌ کوشند تا تمام نظریه های ادبی را معرفی کنند، در این کتاب صرفا بخش هایی از برخی نظریه ها که تناسب بیشتری برای تحلیل داستان های کودک دارند، به صورت غیرنظام مند با ذکر مثال توضیح داده شده است. منظور از «غیرنظام مند بودن» فصل ها این است که خواننده می تواند هر فصل را مستقل از فصول دیگر بخواند؛ یعنی از کتاب به عنوان «مرجعی توصیفی برای آشنایی با کاربردهای نظریه ها در ادبیات کودک» استفاده کند. فصل اول با عنوان «زیبایی ‌شناسی نویسنده» به مسائلی همچون تأثیر دانستن اطلاعات زندگی نامه‌ایِ نویسنده بر خوانش مخاطب می‌پردازد. فصل دوم «زیبایی ‌شناسی اثر» نام دارد و رویکردی نشانه‌شناسی به متن و مسائل بینامتنیت دارد. فصل سوم، «زیبایی‌شناسی گونۀ ادبی»، مرزهای مقوله‌بندی ادبیات کودکان را به چالش می‌کشد. «زیبایی‌شناسی محتوا»، «زیبایی‌شناسی ترکیب‌بندی»، «زیبایی‌شناسی شخصیت»، «زیبایی‌شناسی روایت»، «زیبایی‌شناسی زبان»، «زیبایی‌شناسی رسانه»و «زیبایی‌شناسی خواننده» عناوین فصل‌های دیگر کتاب است.

ازآن‌جا که رویکردهای تطبیقی به ادبیات کودک تا امروز در انزوا رخ داده‎اند و این حوزه، مجموعه منسجمی از دانش و اطلاعات را ندارد، کتاب حاضر نخستین تلاش در راه بنای زیرساخت‌های این قلمرو است. این کتاب شش فصل دارد؛ فصل اول تا سوم، تلاشی برای توصیف و طبقه‌بندی ادبیات کودک از نظر تاریخی و قلمروهای عملکرد آن است و فصل چهارم تا ششم، پژوهشی دقیق از ترجمه و دریافت این موضوع را در اختیار می‏‌گذارد. این کتاب نگاهی تحلیلی و انتقادی در حوزه‌ ادبیات کودک دارد و باعث می‌شود خوانندگان نگاه عمیق‌تر و علمی‌تری به این حوزه داشته باشند.