علوم تربیتی

نویسنده با تکیه بر رویکرد مبتنی بر رفتار، به عنوان یک مکتب علمی‌کاربردی، به بررسی برخی از مشکلات اخلاقی و رفتاری کودکان و روش درمانی آن، با توجه به رویکرد مذکور می‌پردازد. تحلیل رفتارهای متقابل با تشخیص اینکه فرد با کدام حالت خود با دیگران رفتار می‌کند، می‌تواند به والدین کمک کند که رفتارهای بعدی کودک خود را پیش‌بینی کنند و به این ترتیب می‌توانند کیفیت ارتباطات خود را بهبود بخشند.

مطالبی از اندیشه‌ها و گفتارهای نغز اندیشمندان جهان، برای بازاندیشی نگرش‌های جدید به زندگی و روش‌های نوین تعلیم و تربیت کودکان و نوجوانان ارائه شده است. هدف نویسنده ایجاد فهمی نو درخصوص هنجارهای تربیتی، به منظور داشتن فرزندانی شاد و جامعه‌ای سالم است.

این کتاب حاصل خرد جمعی و حاوی پرسش‌های اولیای دانش‌آموزان ابتدایی و پاسخ مشاوران در طول سال‌های ۱۳۸۴ تا ۱۳۹۳ است. در پاسخ‌های عنوان شده سعی بر اقناع کودک و ایجاد روحیه علم آموزی در دانش‌آموزان است. همچنین در این پرسش و پاسخ ‌ها نحوه برخورد صحیح والدین با کودکان به هنگام برخورد با مسائل گوناگون، مانند کنجکاوی دانش‌آموز، نبود انگیزه و ناتوانی در یادگیری بررسی شده است.

کتاب حاضر به‌منظور آشنایی کامل معلمان ابتدایی با یکی از شیوه‌های ارزشیابی تحصیلی ــ تربیتی، یعنی ارزشیابی توصیفی تدوین شده است. در این راستا ابزارها و روش‌های مناسب این شیوه، مانند کار‌پوشه، آزمون‌ها (با تأکید بر آزمون‌های عملکردی) و مشاهدات در طول فرایند یاددهی ــ یادگیری و ... معرفی و درباره هر یک از آن‌‌ها توضیح داده شده است. در پایان کتاب اهداف برنامه‌های درسی و سطوح عملکردی پایه‌های اول تا ششم آمده است.

کتاب با نگاهی اجمالی به نتایج آزمون‌های بین‌المللی «پرلز» در سال‌های ۲۰۰۱، ۲۰۰۶ و ۲۰۱۱ و مقایسه عملکرد کشورهای برتر و موفق در سواد خواندن پرداخته است. همچنین راهنمای تصحیح و نمره‌گذاری سؤالات پاسخ‌ساز و طبقه‌بندی هر یک به تفکیک اهداف و فرایند‌های یادگیری ارائه شده است. هدف از انتشار این کتاب آشنایی مدیران و سیاست‌گذاران آموزشی در سطوح مختلف ستادی و اجرایی برای سازمان‌دهی و هدایت منابع آموزشی است.

مدرسه خلاق، مدرسه‌ای است بازی‌محور که در آن یادگیری به فعالیتی خود‌جوش و مورد علاقه کودکان و نوجوانان تبدیل می‌شود. در این نوشتار، اجزای مختلف این نوع مدرسه معرفی می‌شود و بخشی از ایده‌های نویسنده با ترکیبی از تجارب یک مدرسه خلاق به نام «کومبس» که تجارب یادگیری در آن در سه زمینه سیاست و خط‌مشی، فن تعلیم و تربیت و برنامه‌ درسی مطرح شده است، ترسیم می‌گردد.

کتاب، روش‌های تدریس خلاقِ مبتنی بر بازی و روش آموزشی خلاق را با به‌کار گیری حواس مختلف و به منظور تسهیل هرچه بیشتر فرایند آموزشی مورد بررسی قرار داده است. این روش‌ها موجب رشد خلاقیت در دانش‌آموزان می‌شود که لازمه زندگی فردی و اجتماعی است. روش‌های معرفی شده، حاصل یک دهه کار آموزشی بر روی یکی از آسیب‌‌پذیرترین اقشار جامعه، یعنی کودکان کار و خیابان و زنان مهاجر است.

کتاب، چالش‌ها و فرصت‌های گوناگونی را که به وسیله تدریس چندپایه روی می‌دهد، با تمرکز بر مدیریت و تدریس مؤثر در کلاس چندپایه و ارزیابی جامع پیشرفت فردی دانش‌آموزان بررسی کرده است و به معلمان کمک می‌کند تا کیفیت تدریس خود را بالاتر ببرند.

امروزه کمتر جامعه‌ای است که در سیاست‌گذاری‌های خود موضوع جنسیت را مدنظر قرار ندهد.برنامه‌های آموزشی نظام تربیت رسمی و عمومی نیز در این زمینه با پرسش‌ها و مناقشه‌هایی روبه‌رو هستند و در برخی موارد نیاز به بازبینی دارند که باید با بسترهای فرهنگی و اجتماعی جامعه تناسب داشته باشند. مؤلف با انجام پژوهش و مصاحبه روی جامعه هدف، به مباحث نظری و ارائه تعریف جنسیت پرداخته و به این پرسش پاسخ می‌دهد که چگونه و در چه سطحی ملاحظات جنسیتی در نظام‌های اجتماعی و برنامه‌های تربیتی باید صورت بگیرد.

رساله «تربیت» نخستین نظام‌نامه آموزشی در آموزش و پرورش جدید ایران است. در این کتاب نصایح تنی چند از دانشمندان بزرگ، درخصوص تربیت فرزندان دختر و پسر نیز ارائه شده است. همچنین شرح نظام‌نامه مدرسه ایرانیان استانبول (تأسیس 1263 ه.ش) با مدیریت حاج‌رضا قلی خراسانی در کتاب درج شده است.