آموزش و پرورش

سند 2030 دومین سند جنجال‌برانگیز یک دهۀ اخیر محسوب می‌شود. انگاره‌هایی که از این سند در ذهن مردم شکل گرفتند، بسیار متنوع بودند. نویسنده در این کتاب، در دو بخش مواجهه‌ای انتقادی با متن سند داشته است: آسیب‌های ناظر به خود دستورکار سند برای توسعۀ پایدار، و آسیب‌های معطوف به موجودیت، هویت و شرایط جمهوری اسلامی ایران.

رهنمای سعادت از نخستین کتاب‌های درسی ویژۀ دختران در مدرسه‌های جدید ایران است که احمد سعادت، مدیر انتشارات و کتاب‌فروشی سعادت، آن را در سال‌های پایانی حکومت قاجار در تهران تألیف و منتشر کرد. کتاب حاضر از مجموعه‌ای چندجلدی که نخستین کتاب‌های کودک و نوجوان چاپ‌شده در ایران را در بر می‌گیرند، در مقدمه به چگونگی تأسیس و عمومیت‌یافتن مدرسه‌های دخترانه در ایران نگاهی گذرا می‌کند و نخستین آثاری را که در دورۀ مظفرالدین شاه و محمدعلی‌شاه برای دختران منتشر شدند، نام می‌برد. همچنین، با آوردن متن اصلی کتاب «رهنمای سعادت»، ساختار و مضمون‌آن کتاب و بازتاب اجتماعی آن در ایران را نیز بررسی می‌کند.

کتاب«آمادگی ورود به دبستان» برای آگاهی والدین از روش‌های آماده کردن فرزندشان برای ورود به دبستان و پیشگیری از مشکلات تربیتی و آموزشی کودکان تدوین شده است. مخاطب این کتاب تمامی والدین، بدون توجه به میزان تحصیلات آنان است، زبان کتاب ساده و بدون اصطلاحات خاص است. کتاب دارای دو بخش است. بخش اول: آمادگی رفتاری و روانی کودک برای ورود به دبستان و بخش دوم:آمادگی کودک برای کسب مهارت‌های تحصیلی.نویسنده به امید این‌که تعلیم و تربیت رسمی و غیررسمی ما موجب تحقق تمامی جنبه‌های انسانی شود، توصیه‌هایی کرده است. در صورت عمل به این توصیه‌ها از جانب والدین گام مهمی در شکوفایی کودکان برداشته خواهد شد.

مستندسازی دغدغه‌ها، اندیشه‌ها و تجربه‌های برخی از چهره‌های ممتاز تعلیم و تربیت ضرورتی است که این کتاب به آن پاسخ داده است. این کتاب از مجموعه‌ای چند جلدی، دربارۀ زندگی عبدالحسین نفیسی و شامل سه بخش است: تجربۀ زیسته که زندگی‌نامۀ داستانی که در قالب روایت بیان می‌شود؛ گفت‌و‌گوها به شکل میزگرد با حضور کارشناسان صاحب‌نظر؛ تجربه‌ها و دستاوردها شامل سوابق آموزشی و علمی، تألیف‌ها و ترجمه‌ها. مهندس نفیسی در گفت‌وگوهای این کتاب، به دانش اقتصاد به مثابۀ امری فرهنگی نظر کرده و چرایی ناتوانی یادگیری از گذشته را بیان کرده است.

مستندسازی دغدغه‌ها، اندیشه‌ها و تجربه‌های برخی از چهره‌های ممتاز تعلیم و تربیت ضرورتی است که این کتاب به آن پاسخ داده است. این کتاب از مجموعه‌ای چند جلدی، دربارۀ زندگی عبدالعظیم کریمی و شامل سه بخش است: تجربۀ زیسته که زندگی‌نامۀ داستانی آقای عبدالعظیم کریمی است؛ گفت‌و‌گوها به شکل میزگرد با حضور کارشناسان صاحب‌نظر؛ دستاوردها شامل سوابق آموزشی و علمی، تألیف‌ها و ترجمه‌ها.

کتاب شهید ثانی با نام «منیةالمرید فی آداب المفید و المستفید» کتابی است ارزشمند که دکتر سیدمحمدباقر حجتی آن را ترجمه کرده‌است. کتاب حاضر ترجمۀ آن کتاب ارزشمند است که به تازگی تجدید چاپ شده است. این نسخه نسبت به نسخۀ قبلی که در سال ۱۳۵۹ چاپ شد، خطایابی شده و منابع و مآخذ احادیث و روایات و آثار استخراج شده‌اند. بعضی احادیث و روایات توضیح داده شده‌اند و فهرستی از کتاب‌های تعلیم و تربیت اسلامی و تاریخ آن در کتاب آمده‌اند.

اقتصاد مقاومتی، یعنی توانمندی در تولید و صادرات، یعنی اتکا به تولید ملی، یعنی توانایی نوآوری در عرصه‌های مختلف اقتصادی، اجتماعی و... . برای تحقق این ویژگی‌ها در کشور، نیازمند تربیت نسلی خلاق، نوآور و کارآفرین هستیم. تربیت نسلی فکور، با ایمان و کارآفرین از مأموریت‌های اصلی مدرسه بر اساس مبانی نظری سند حول بنیادین در آموزش و پرورش تلقی می‌شود. کتاب حاضر، به منظور کمک به مدیران، معلمان و مربیان مدارس برای شناخت ویژگی‌های فوق و هدایت فعالیت‌های آموزشی و فرهنگی مدرسه برای تربیت نسلی با این چنین ویژگی‌هایی است.

این کتاب آموزش دختران در مدارس دوره قاجار و نهادهای آموزشی مربوط به آن‌ها را مورد بررسی قرار می‌دهد.نگارنده ابتدا تحولات آموزشی، فرهنگی و اجتماعی و جایگاه تعلیم دختران را از زمان فتحعلی شاه تا مظفرالدین شاه مورد واکاوی قرار می‌دهد. در ادامه، عوامل مؤثر بر تحول نظام آموزشی ایران، خصوصاً فعالیت‌های میسونرهای مذهبی را گوشزد می‌کند و در پایان به بررسی تأثیرات انقلاب مشروطه در شیوه دانش‌اندوزی دختران همت می‌گمارد. تأثیرات سیاسی- اجتماعی و فرهنگی مدارس دخترانه در امور جامعه دوره قاجار از موضوعالت جالب توجه در این کتاب به شمار می‌رود.

در این کتاب، که محصول سال 2009 میلادی است، نظریه‌های عمده انگیزش در تعلیم و تربیت ارائه و پژوهش‌های صورت گرفته در چارچوب نظری مربوط، با رویکرد انتقادی، مرور شده‌اند. همچنین در هر فصل تعدادی از برنامه های اصلاحی و مداخله‌ای با توجه به مبنی نظری و یافته های تجربی مورد بررسی قرار گرفته‌اند و پایان هر فصل نیز، به ارائه چشم‌ اندازهای پژوهشی آینده اختصاص یافته است.

کتاب حاضر در هشت فصل به توصیف اصول کلیدی روان‌شناسی در حوزه آموزش و پرورش پرداخته و کاربرد آن‌ها را در تدریس و یادگیری مورد کاوش قرار داده است. فصل‌های هشت‌گانه کتاب از این قرار است: حافظه و درک؛ شناخت؛ ‌نظریه‌های خویشتن؛ خلاقیت؛ هیجانات؛ تاب‌آوری، سرزندگی و ثبات قدم؛ انگیزش و یادگیری مستقل.