راهنمای آموزشی

کاربرد دانش و مهارت‌های درسی در موقعیت‌های واقعی زندگی، درک آن‌ها را عمیق‌تر می‌سازد. کتاب حاضر از مجموعۀ « تکالیف‌ عملکردی» در واقع بانکی است از سؤالات عملکردی که از طریق درگیر‌کردن دانش‌آموز پایۀ پنجم دبستان در تکالیف عملی، آموزش‌ها را معنادار و قابل فهم می‌سازد. در این کتاب، تکلیف‌های عملکردی مربوط به هر درس از کتاب‌های فارسی، ریاضی و علوم این پایه در شش قسمت و پس از آن‌ها نیز راهنماهای تصحیح این تکلیف‌ها آمده‌اند که شاخص‌های هر درس را به طور مجرا بیان می‌کنند. کتاب شامل یک جدول بودجه‌بندی پیشنهادی پایۀ پنجم نیز می‌شود.

سنین پیش از دبستان دورۀ پیش آگاهی وآمادگی برای ورود به مدرسه است. کتاب حاضر برای گروه سنی 5 تا 6 سال تدوین شده است و درس‌ها شامل واحدهای یادگیری موضوعی مثل «خانه و خانواده، کوچه و خیابان، بهداشت تن و روان، وکتاب‌خوانی» هستند. فعالیت‌ها متنوع و عبارت‌اند از: ساخت کاردستی، مشاهدۀ تصویر و تمرین انجام حرکت مربوط، پیداکردن اختلاف‌ها، وصل کردنی، و پیدا‌کردن کمتر و بیشتر. دربارۀ هر فعالیت دستور کاری به مربی یا والدین ارائه شده است تا کودک را در انجام بهتر آن و برای نیل به هدف آموزشی راهنمایی کنند.

یکی از ابزارهای مورد استفاده در مشاهده چک لیست است. در جریان اجرای بهتر فرایند ارزشیابی توصیفی، معلم همواره به ملاک‌ها و معیارهای دقیق و معینی نیاز دارد تا دربارۀ میزان و نحوۀ یادگیری دانش‌آموزان به درستی قضاوت کند. کتاب حاضر راهنمایی است به منظور آسان‌تر کردن کار آموزگار دبستان در تهیۀ چک لیستی از آنچه دانش آموزان پایه‌های اول تا ششم دبستان باید در درس های فارسی، ریاضی و علوم قادر به کسب مهارت در آن‌ها شده باشند. در انتهای کتاب نیز چند نمونه کارنما برای کارپوشۀ دانش‌آموز آمده است.

عملکرد به معنای استفاده از دانش و مهارت‌های درسی در موقعیت‌های واقعی زندگی است. کتاب حاضر از مجموعۀ « تکالیف‌ عملکردی»، شامل تمرین‌ها و تکلیف‌هایی است که از طریق درگیر‌کردن دانش‌آموز پایۀ اول دبستان در تکالیف عملی، آموزش‌ها را معنادار و قابل فهم می‌سازد. در ابتدای کتاب، ابزار عملکردی به عنوان ابزاری برای یادگیری و ارزشیابی دانش‌آموز و نیز کیف ابزار عملکردی و کاربرد آن در کتاب درسی توصیف و تشریح شده است. در قسمت‌های بعدی، تکلیف‌های عملکردی مربوط به هر درس از کتاب‌های فارسی، ریاضی و علوم این پایه در شش قسمت آمده‌اند. پس از آن‌ها نیز راهنماهای تصحیح این تکلیف‌ها آمده‌اند. کتاب با یک کیف ابزار نیز همراه شده که ابزار درون آن عبارت‌اند از: خط کش بدون درجه، شابلون اشکال، مکعب چینه، مهره، آهن‌ربا، دماسنج، ذره‌بین و ...

پرورش تفکر با تأکید بر تفکر فلسفی از جمله آموزش‌های دورۀ معاصر است. کتاب حاضر از مجموعۀ چهار جلدی «گام به گام تا اندیشه» کتاب کار مربی برای گروه سنی سال‌های اول تا سوم دبستان است. مطالب کتاب در دو بخش عمده دسته‌بندی شده‌اند: «قبل از شروع» که مفهوم تفکر فلسفی را برای مربی تشریح کرده و هدف‌های برنامه و چگونگی اجرای آن را آورده است. بخش «فعالیت‌ها» خود به بخش‌های پرورش قدرت مشاهده، مهارت‌های تفکر منطقی، تأمل در مفاهیم و درک معنا اختصاص دارد. در این بخش، فعالیت‌هایی متناسب با هر موضوع از ساده به مشکل ارائه‌ شده‌اند. در هر فعالیت موضوع و زمان لازم، اهداف خاص و وسایل آن بیان شده‌اند و سپس روش کار تشریح شده است.

به منظور عملیاتی شدن و اجرای صحیح ارزشیابی توصیفی، لازم است فعالیت‌های مرتبطی در این باره انجام گیرند. «پروژه» از جمله روش‌ها وابزارهای این نوع ارزشیابی است که مجلدی با عنوان کتاب کار پروژه در پنج درس «فیزیک، نجوم، شیمی، زیست‌شناسی و زمین‌َشناسی» در این زمینه منتشر شده است. کتاب حاضر راهنمای عملی و کاربردی استفاده از این مجموعه و کمک‌کار معلمان است تا با به کارگرفتن آزمایش های عملی این کتاب‌ها بتوانند در فرایند ارزشیابی توصیفی نیز آموخته‌های دانش‌آموزان را به درستی ارزیابی کنند. این کتاب پروژه را به معلم می‌شناساند و چرایی و مزایای استفاده از آن را توضیح می‌دهد. همچنین نکاتی را دربارۀ حجم لازم برای پروژه، ارزشیابی پروژه و نحوۀ ارائة آن به معلم می‌آموزد. در ضمن، نتایج همۀ آزمایش‌های پنج کتاب مجموعه را دربردارد و چرایی نتیجه را توضیح می‌دهد.

با توجه به اهمیت ثبت پژوهش‌ها و دریافت‌های علمی به منظور ماندگاری آنها و کاربردی‌شدن یافته‌ها در این درسنامه تلاش شده است در قالب چند مقاله، مخاطب با شیوه درست مراحل پژوهش و نگارش مقاله‌های علمی و همچنین انتشار آنها آشنا شود.

کتاب حاضر بر پایۀ نظر ویگوتسکی دربارۀ تکامل کودک تنظیم شده‌است و فعالیت‌هایی ساده، روشن و قابل اجرا برای کودکان سه تا هفت ساله و نمونۀ بازی‌ها و فعالیت‌های آمادۀ اجرایی را در قالب 12 واحد برنامۀ درسی برای استفادۀ آسان مربی دربردارد. نویسنده به نظریۀ زیرساخت هر فعالیت، پرورش توانایی یادگیری، مرحلۀ استانداردهای حسی تا استدلال شفاهی در کودک و سپس به فعالیت‌هایی مبتنی بر تبدیل نظر به عمل می‌پردازد. در نهایت هم راهبردهایی برای همکاری پدر و مادر با کودک، به آن‌ها پیشنهاد می‌دهد.

خوش‌نویسی هنری است که مردمان ایران علاقۀ فراوانی به فراگرفتن آن دارند. کتاب حاضر از مجموعۀ شش جلدی «زیبا بنویسیم»، راهنمای آموزشی برای تدریس زیبانویسی است. مبنای آموزشی این مجموعه روش «الگوبرداری» یا مشق نظری است. نمونه‌های تمرینی کتاب حاضر بر اساس متن کتاب درسی فارسی سال اول دبستان و از ساده به مشکل انتخاب شده‌اند. اجرای اصول و اتصالات نیز مطابق با اصول و قواعد نستعلیق صورت گرفته است.

هر گاه آموزش با بازی و فعالیت همراه شود و به زندگی واقعی مربوط باشد، یادگیری بهتر و عمیق‌تر صورت می‌گیرد. در کتاب حاضر، محتوای کتاب درسی ریاضی سال اول دبستان به صورت داستان‌های مصور تنظیم شده است. مطالب منطبق بر کتاب درسی و با حضور دو شخصیت داستانی و کودکانه به نام‌های امین و آزاده آمده‌ ‌اند. تمرینات کاربردی هستند و آموخته‌ها را از سطح دانشی به سطح عملکردی ارتقا می‌دهند. مؤلف کوشیده است، از انواع سبک‌های یادگیری کلامی، دیداری و دست‌ورزی بهره‌گیرد. هر داستان یک نکتۀ اخلاقی را نیز در برمی‌گیرد. هر درس از این کتاب شامل یک داستان است که موضوع اصلی درس است و پس از آن تمرین‌های سرگرم‌کنندۀ متنوعی برای مرور آموخته‌ها و تعمیق آن‌ها آمده‌اند.