متوسطه نظری

در این کتاب داستان دختری روایت می شود که به عارضة کوتاهی قد مبتلاست. موضوعاتی مانند درک شرایط افرادی که به چنین معلولیت‌هایی دچارند و همچنین پذیرش نوزاد جدید توسط بچه‌های قبلی در یک خانواده از مضامین انسانی این رمان است.

روایت این کتاب برگرفته از داستان عامیانة «فاطمه اره و علی بهونه‌گیر» است که به صورت شفاهی بین مردم نقل می‌شده است. صفورا دختری دیلاق با شانه‌های پت و پهن است که زبانش مثل نیش عقرب تند است. او عاشق غلام است، اما غلام هر بار با دختری دیگر ازدواج می‌کند و عاقبت هم شکست می‌خورد. حال شما فکر می‌کنید سرانجام عشق صفورا به غلام چه خواهد شد؟

این داستانی عامیانه است که سینه به سینه نقل شده و به رشته تحریر درآمده است، به همین علت روایت‌های متفاوتی از آن وجود دارد. در بعضی از روایت‌ها تعداد سوزن‌هایی که به سینه شاهزاده فرو رفته، به جای چهل، هفت عدد است و در روایت‌های دیگر خبری از سوزن نیست. یکی از عناصری که در این بازنویسی به چشم می‌خورد، وجود زن جادوگر است که در اصل داستان وجود ندارد و معلوم نیست که شاهزاده چرا، چطور و حتی چه مدت است که طلسم شده است.

گل و نوروز از افسانه‌های عامیانه‌ای است که به ادبیات راه پیدا کرده است. فرزند پادشاه به دنیا می‌آید؛ ولی برخلاف انتظار، نوزاد دختر است. پادشاه با خشم فرمان می‌دهد که هیچ کس نباید از دختر بودن نوزاد باخبر شود و نام یک پسر را بر او می‌گذارد و دستور می‌دهد پوششی برایش فراهم شود که دختر بودنش پنهان بماند؛ اما طولی نمی‌کشد که پادشاه سخنان خود را فراموش کرده و نام گل را برای دخترش اتنخاب می‌کند.

داستان زال و رودابه از شاهنامه فردوسی گرفته شده و یکی از عاشقانه‌ترین روایت‌های شاهنامه است. زال، جوان سپیدمو عاشق دختر فرمانروای کابل می‌شود. کتاب حاضر شکل جدیدی از داستان زال و رودابه است که نویسنده با افزودن چند شخصیت جدید، آن را از شکل مرسوم خارج و برای نوجوانان جذاب‌تر کرده است.

روایتی عاشقانه بر‌گرفته از منظومه‌ای مربوط به قرن نهم هجری و سروده امین‌الدین محمد صافی است که ماجراهایی سلسله‌وار از عشق بهرام، شاهزاده روم و گل‌اندام دختر پادشاه چینرا بیان می‌کند که در نهایت بعد از فراز و نشیب‌های بسیار، با وصال آن‌ها به پایان می‌رسد و بهرام بر تخت شاهی می‌نشیند. این گونه آثار نمونه‌هایی موفق از «عشق در ادبیات کودکان و نوجوانان» در متون کهن ادبیات فارسی است و می‌تواند در آشنا‌سازی نسل جوان با گنجینه ادب فارسی مفید باشد.

داستان این کتاب حکایت یک کنیز و دو برادر است. داستان «توپازخان و انسیه خاتون» ماجرای دلدادگی یک شاهزادة ایرانی به کنیزی تازه‌وارد است؛ عشق ممنوعه‌ای که برادر شاه را به سلطنت می‌رساند. تلاش دو عاشق برای رسیدن به هم، دلباختگی آنان را به زیبایی ترسیم می‌کند.

در این داستان در روایتی طنزگونه و با نگاهی تازه به قصه «عامره و هرمز» ـــ برداشتی آزاد از حکایت «اسب آبنوس» ـــ ، قصه عشق هرمز، ولیعهد جوان ایران زمین، به عامره، دختر پادشاه یمن، بازآفرینی شده است.

این داستان روایتی عاشقانه است که در الهی‌نامه و تذکرةالاولیای عطار نیشابوری از آن سخن به میان آمده است. در پایان داستان رابعه و بکتاش که حاضر نیستند از این عشق چشم بپوشند، به دست سربازان حارث (برادر رابعه) کشته می‌شوند. این گونه آثار نمونه‌هایی موفق از «عشق در ادبیات کودکان و نوجوانان» در متون کهن ادبیات فارسی است و می‌تواند در آشنا‌سازی نسل جوان با گنجینه ادب فارسی مفید باشد.

در این دفتر، ضمن معرفی چهره‌های برجسته شعر فارسی، سعی بر آن بوده است که از منظری متفاوت به شعر و اندیشه‌های این شاعران پرداخته شود. در گذری کوتاه در این کتاب شما می‌توانید مقایسه مضامین، ترکیبیات و مفردات شعر سنایی را با شاعران نوآموز، شعر عطار از منظر غرب‌اندیشی، دیدگاه‌های استعلایی مولوی، نقد تأملات فلسفی و عرفانی سپهری، نگرش مفاهیم مجرد و مابعدالطبیعی شاملو و... را مطالعه کنید.