تفکر خلاق

بازسازی نحوۀ تفکر و شیوۀ جذب اطلاعات توسط مغز را "نقشۀ ذهن" می‌نامند. وقتی دربارۀ چیزی فکر می‌کنیم، مغز ما بلافاصله شروع به متصل کردن آن فکر با تصورات، افکار و مفاهیم دیگر می‌کند. در کتاب حاضر، نویسنده به خواننده نشان می‌دهد که این سیستم چگونه کار می‌کند. در عین حال، تکنیک‌های آزمایش‌ شده، نقشه‌کشی ذهن را برای استفاده در هر موقعیتی، از مدیریت پروژه گرفته تا افزایش خلاقیت، بهبود حافظه و مطالعه برای امتحان، آماده می‌کند و ارائه می‌دهد.

در این کتاب هفت شعر آهنگین و کوتاه وجود دارد. موضوع این اشعار، بیشتر گفتگوهای کودکان با خودشان و نشان دهندۀ شیوۀ تفکرشان است که تفاوت بسیاری با بزرگسالان دارد. مثلا؛ هنگام خوردن ذرت بو داده دنبال دو ذرت هستند که شبیه هم باشند، بادمجان و کدو را دوست هم می‌دانند، گل‌های قالی را واقعی می‌پندارند و با عروسک‌هایشان مثل یک بچۀ واقعی صحبت می‌کنند.

فعالیت‌هایی مثل نقاشی با پوست میوه‌ها، خیال‌پردازی، آموزش مفاهیمی مثل بازیافت در قالب شعر، کاردستی، قصه‌خوانی، بازی و نمایش خلاق در این کتاب وجود دارد. مربیان با خواندن شیوۀ انجام هر بازی می‌توانند به اهدافی که در ابتدای هر صفحه ذکر شده است برسند. از اهداف این کتاب پرورش تفکر خلاق است که در امر حل مسئله نقش اساسی ایفا می‌کند.

تاریخچۀ مطالعات علمی در مورد خلاقیت و عناصر تشکیل‌دهندۀ آن به بیش از یک قرن نمی‌رسد. کتاب حاضر با هدف شناخت ماهیت خلاقیت (تفاوت خلاقیت با نوآوری، ارتباط آن با هوش، ویژگی‌های شخصیتی افراد خلاق)، ایده‌پردازی، تأثیر رفتار متقابل والدین و مربیان با دانش‌آموزان و ارائۀ پیشنهادهای لازم به آنان نگاشته شده است. راه‌های اولیۀ پرورش خلاقیت، زمینه‌های شکوفایی خلاقیت، نوشتن خلاق، بارش مغزی و مطالعۀ خلاق مطالب پایانی کتاب هستند.

پرورش خلاقیت در کودک همواره مورد توجه بزرگ‌ترها بوده‌است. کتاب پیش رو در شش فصل می‌کوشد مراحل خلاقیت را آموزش دهد. فصل اول با عنوان«سلامت فکری» به موضوع تولید ایده‌ها و راه‌حل‌های متعدد می‌پردازد و طوفان فکری را یکی از راه‌های پرورش آن می‌داند. در فصل دوم ابتکار مطرح می‌شود و دربارۀ پرورش آن و تجسم خلاق صحبت به میان می‌آید. در فصل «انعطاف‌پذیری» انواع تکنیک‌ها و تمرین‌های انعطاف‌پذیری مطرح می‌شوند. در فصل چهارم با عنوان«بسط» تمرین‌ها، بازی‌ها و نکات مهم این فرایند مطرح شده‌اند و فصل پنجم ویژۀ معلمان است و به شیوه‌های آموزش، و رعایت پنج اصل تفکر خلاق توجه می‌کند. در فصل ششم که مخصوص والدین است، با راه‌های پرورش خلاقیت و ویژگی‌های کودکان خلاق آشنا می‌شویم و نویسنده به والدین، دربارۀ پرورش خلاقیت، توصیه‌هایی می‌کند.

در این مجموعه، داستان موشی و جادوگر را می‌خوانید. این دو، دوست‌های خیلی خوبی برای هم هستند. گاهی جادوگر به موشی کمک می‌کند و گاهی موشی مشکلات جادوگر را حل می‌کند. اما موشی بدون اینکه جادو بلد باشد، همیشه فکرهای بهتری به سرش می‌زند.

در این داستان کودکان می‌آموزند که فکرهای جدیدی را که به ذهنشان می‌رسد، رها نکنند. کودکان یاد می‌گیرند که ایده‌های نو را جدی بگیرند، برایش وقت بگذارند و آن را پرورش دهند؛ چراکه می‌توانند با فکرهای نو دنیا را تغییر دهند.

معلمی را می‌توان سخت‌ترین کار ممکن نامید؛ زیرا برای کسب اعتماد دانش‌آموزان باید در حد یک روان‌شناس بود. کتاب حاضر گوشه‌ای از تجربیات معلمان را به نمایش می‌گذارد و مهارت‌های اداره کلاس، برقراری ارتباط، فنون ایجاد انگیزه در یادگیرندگان و چگونگی معلم کارآمد بودن را آموزش می‌دهد.

مهارت های زندگی توانایی‌هایی برای رفتارهای مثبت و سازگارانه هستند که افراد را برای رویارویی با چالش‌های زندگی آماده می‌سازند. کتاب حاضر به تعریف و بیان تاریخچۀ مهارت‌های زندگی می پردازد. سپس هدف از آن و زیرساخت‌های نظری آموزش مهارت‌های زندگی رابیان می‌کند. این مهارت‌های‌ دهگانه عبارت‌اند از: خودآگاهی، همدلی، برقراری رابطۀ مؤثر، روابط بین‌فردی، تصمیم‌گیری، حل مسئله، تفکر انتقادی، تفکر خلاق، مقابله با هیجان، و مقابله با استرس.در بخش سوم کتاب اهمیت این موضوع در دورۀ ابتدایی، با توجه به ویژگی‌های دانش‌آموزان این ردۀ سنی، بررسی و عنوان می‌شود.

جوامع بشری ‌به ‌نیک ‌اندیشان ‌نیازمندند. فکرکردن ‌به چگونگی مسائل، مشکلات ‌جامعه ‌را از هم می‌گشاید. به عقیده نویسنده این کتاب، ‌انسان‌ها به ‌تفکر مثبت ‌و توأم ‌با موفقیت نیاز دارند تا به تحولی بنیادی و دگرگونی در حرفه ‌و زندگی برسند. اما چگونه‌ باید اندیشید؟ این ‌همان چیزی ‌است‌ که‌ انسان‌های موفق‌ را از مردمان ناکام ‌جدا می‌سازد.کتاب به شرح این اندیشه می‌پردازد.