مهارت‌های رفتاری

داستان دعوای کودکان بر سر اسباب‌بازی‌ها و وسایلشان موضوعی همیشگی و تکراری است. در این کتاب، دو شخصیت اصلی داستان بر سر یک صندلی دعوایشان می‌شود. آن‌ها با هم دعوا می‌کنند، رقابت می‌کنند، به هم کلک می‌زنند و در آخر یاد می‌گیرند که با هم از آن استفاده کنند.

آموزش مهارت‌های ارتباطی و اجتماعی یکی از نیازهای اساسی کودکان است. در این کتاب که به مجموعه‌ای چندجلدی تعلق دارد، کودک با مهارت‌های حل مسئله و کارگروهی آشنا می‌شود. ماجرا به ماندن بچه‌ها در کلاس در یک روز بارانی مربوط می‌شود. نویسنده کوشیده است نتیجۀ خوب همکاری و گروهی کارکردن را به مخاطب نشان دهد.

هیجان‌ها و رفتارهای‌ ما به چگونگی تفکر ما بستگی دارند. کتاب حاضر از مجموعۀ چندجلدی «احساسات من» به موضوع راست گفتن اختصاص دارد. اینکه چرا راست‌گویی مهم است و دروغ‌گویی چه عواقبی دارد، در این کتاب مرور شده‌اند. نویسنده قصد دارد سطح آگاهی مخاطب را نسبت به موقعیت‌های گوناگون بالا ببرد تا قبل از اقدام، به عواقب کارش بیندیشد. در صفحه‌های 26 و 27 کتاب داستان مصوری آمده‌است که کودک باید جزئیات آن را خودش حدس بزند و بسازد.

نویسنده در کتاب حاضر در یازده فصل مهارت‌های زندگی ازجمله شناخت خصوصیات نوجوان، آشنایی با مشکلات روانی و اجتماعی، اصول اولیۀ پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی، تفکر نقادانه و خلاق، کنترل خشم، مقابله با استرس، منابع یاری‌رسان، خودآگاهی و همدلی، حل مسئله و تصمیم‌گیری مؤثر، جرأت‌مندی و برقراری ارتباط مؤثر ویژۀ والدین را بررسی می‌کند. نویسنده از نمودار، شکل و جدول برای نوشتن نکات توسط والدین استفاده کرده است. در ادامه فعالیت‌هایی با ذکر اهداف و مراحل انجام آن گنجانده شده است.

در این کتاب مهارت‌های زندگی ازجمله مهارت خودآگاهی و همدلی، حل مسئله و تصمیم‌گیری مؤثر، جرأت‌مندی، برقراری ارتباط مؤثر، مقابله با استرس، کنترل خشم و تفکر نقادانه و خلاق ویژۀ دانش‌آموزان بررسی می‌گردد. در هر فصل پس از بیان مثال‌های واقعی از اتفاقات روزمرۀ زندگی، نکات و اهداف مربوط به آن مهارت به صورت موردی آمده است. در ادامه یک یا چند فعالیت فردی یا گروهی برای انجام مهارت‌ها گنجانده شده است. نویسنده از نمودارها، جدول‌ها و شکل‌ها برای طراحی فعالیت‎ها استفاده کرده است.

خشونت از جمله مشکلات رفتاری هر جامعه است. کتاب حاضر کوشیده‌است با زبان ساده و با مثال‌های عادی و واقعی از زندگی روزمره، مخاطب را به تأمل دربارۀ خشونت و عواقب آن وادارد. در واقع، تفکر مخاطب را از بعد فلسفی به موضوع برمی‌انگیزد تا بتواند موارد منجر به خشونت را تشخیص دهد و برای جلوگیری از آن‌ها یا مواجهه با آن‌ها بهتر تصمیم بگیرد.

داشتن افکار نگران کننده، تحریک آمیز و میل قوی به تکرار رفتارهای خاص از نشانه های اولیۀ وسواس هستند. کتاب حاضر با دربرداشتن حدود 40 فعالیت، راه شناخت افکار وسواس گونه را توضیح می دهد، و راه‌های رهایی از وسواس فکری و متوقف کردن افکار منفی را برمی‌شمارد. غلبه بر احساس و جایگزینی افکار، کاهش اضطراب، ترک عادت‌ها و تحمل خود از دیگر مواردی هستند که فعالیت‌هایی برای آن‌ها در کتاب آمده‌اند.

داستان‌ها، در عین سرگرم‌کنندگی، پندآموز نیز هستند. مجموعه کتاب‌های «قصه‌های دیروز، پندهای امروز» داستان‌هایی آموزنده را دربرگرفته‌است. در کتاب حاضر دو داستان آمده‌است. داستان «لطفاً گوسفند باش» پرورش مهارت «اعتماد‌کردن» را مد نظر دارد و داستان دوم، یعنی «جنگل بی‌قانون» مهارت «پذیرش قوانین» را به کودک می‌آموزد. هر دو داستان از داستان‌های «مثنوی » گرفته شده‌اند و همگام با آزمون‌های پرلز، به بهبود سواد خواندن مخاطب کمک می‌کنند.

یکی از مسائل مهم در زندگی، حتی برای ما بزرگ‌ترها، یادگیری کنترل خود و حالات درونی است. عادت اول کودکان موفق نیز پذیرفتن مسئولیت زندگی خود است. این کتاب به موضوع «مسئولیت‌پذیری» (اولین عادت از هفت عادت کودکان موفق) اختصاص دارد. در این داستان، جانی که شخصیت اصلی ماجراست، تصمیم می‌گیرد به ندای قلبش گوش کند و با پذیرش خود و چیستی خود، به زندگی ادامه دهد.

همه عصبانی می‌شوند و لازم است کودک این را بیاموزد که حس خشم بد نیست، بلکه واکنش نسبت به آن ممکن است مخرب باشد. جلد سیزدهم از مجموعۀ چند جلدی «مهارت‌های زندگی» به کودک می‌آموزد که عصبانی‌شدن همیشه بد نیست. بنابراین، با بیانی کودکانه، مفهوم عصبانیت را به کودک توضیح می‌دهد. سپس برایش می‌گوید چرا و چگونه باید خشمش را ابراز کند و وقتی عصبانی می‌شود به دیگران چه بگوید. در ادامه نیز راه‌های درست و نادرست ابراز خشم و کنارآمدن با آن را به کودک می‌آموزد.