استثنایی

اختلال اتیسم نوعی اختلال عصب شناختی پیچیده است. این کتاب به خواننده، حال والد باشد یا مربی یا مراقب، درس‌های زندگی با کودک دچار اختلال اتیسم را می‌آموزد. نویسندهمادر فرزندی با این اختلال است و تکنیک‌های کاربردی برای آموزش کودکش را به رشتۀ تحریر درآورده است. او کوشیده است بازی و سرگرمی را وارد زندگی کودک کند تا نه کودک از آموزش خسته شود و نه مربی. کتاب در 16فصل تنظیم شده است که عبارت‌اند از: چرا بازی کردن مهم است؛ مهارت‌های اولیه برای بازی‌کردن؛ بازی‌های ساختاری؛ کامپیوتر ابزاری مفید و سودمند؛ اسباب‌بازی‌ها؛ بازی‌های رومیزی و جورچین‌ها؛ موسیقی؛ نوبت‌گیری دربازی؛ فعالیت‌ها و بازی‌های فیزیکی؛ بازی بیرون از خانه؛ آب‌بازی؛ پتانسیل تلویزیون؛ خلاق‌بودن؛ بازی‌های تخیلی؛ معرفی کتاب و کتاب‌خوانی؛ مشکلات، ناراحتی‌ها و کج‌خلقی‌ها.

تاب‌آوری سازگاری موفقیت‌آمیز با شرایط ناگوار یا توانایی بازگشت به حالت روحی اولیه است. در این اثر، پس از بیان مفهوم تاب‌آوری، مداخلات و راهکارهای عملی در این زمینه، و مراحل رسیدن به تاب‌آوری بیان می‌شوند. در فصل سوم این موضوع در کودکان و دربارۀ مشکلات رفتاری آنان، و نیز مدل تاب‌آوری نقص توجه-بیش‌فعالی و راه‌های مداخله و پیشگیری عرضه می‌شوند. دو فصل بعد به نقش عوامل فردی و محیطی حمایتی و خطرساز مؤثر بر تاب‌آوری در کودکان و نوجوانان پرداخته‌اند. در فصل آخر، موضوع سنجش تاب‌آوری و سه نمونه مقیاس ارائه و اعتبار و روایی آن‌ها بررسی می‌شود.

کتاب حاضر داستان دختری است به نام "کیتلین" که به بیماری آسپر‌گر(اوتیسم خفیف) مبتلاست.در طول داستان وقایع روزمرة مدرسه از نگاه این دانش‌آموز خاص مرور می‌شود و هدف عمدة آن آشنا‌کردن مخاطبان با شرایط روحی و جسمی این قبیل افراد است.

گروهی از کودکان دچار ناتوانی‌های خاصی هستند و به توجه ویژه نیازمندند. کتاب حاضر در پنج بخش به کمک معلمان و والدین چنین کودکانی می‌آید. در بخش نخست انواع ناتوانی‌هایی را که کودک را مشمول دریافت خدمات خاص می‌سازد، به مخاطب می‌شناساند و حد مداخله یا اقدام مربی را توضیح می‌دهد. در بخش دوم سنجش و اندازه‌گیری و انواع آن‌ها تعریف می‌شوند. در بخش بعد انواع مداخلۀ موفق و کنش‌های اجرایی، عزت نفس و احترام به خویشتن بیان شده‌اند. ارتباط و جهت‌یابی مطالب اصلی بخش چهارم هستند و در بخش آخر نیز قوانین و مقررات تعلیم و تربیت خاص و خدمات مربوط معرفی شده‌اند. در پایان کتاب چک‌لیستی برای شناخت مشکلات کودکان ناتوان آورده شده‌است.

بیش‌فعالی شایع‌ترین اختلال رفتاری دوران کودکی است که می‌تواند درازمدت باشد. همچنین، از آن‌جا که رفتار کودک بیش‌فعال همیشه یکنواخت نیست، لازم است والدین و مربیان راه‌های رفتار با چنین کودکانی را بدانند. کتاب حاضر با توضیحی دربارۀ بیش‌فعالی، راه‌های درمان و ارائۀ نمونه‌هایی از چنین رفتارهایی در کودکان، می‌کوشد به والدین آگاهی دهد چگونه رفتارهای مطلوب را در چنین کودکی افزایش دهند و از رفتارهای نامطلوب بکاهند.

درس املا برای کودکان آسیب‌دیدۀ شنوایی از جمله درس‌های پراهمیتی است که آن‌ها غالباً، حتی در پایه‌های بالای تحصیلی، در آن با مشکل روبه‌رو هستند. ارائۀ متون خواندنی برای این دسته از کودکان، تنها راه بهبود گنجینۀ واژگان و بهتر شدن مهارت آن‌ها عنوان شده است. کتاب حاضر که در سه فصل تنظیم شده است، ابتدا در فصل اول، با بیان مفاهیم و تعریف‌ها، ویژگی‌های چنین کودکانی را برمی‌شمارد. سپس آسیب‌های شنوایی را طبقه‌بندی‌می‌کند. پس از سبب شناسی نیز انواع افت شنوایی را توضیح می‌دهد. هوش این کودکان، اختلالات زبان و مشکلات نوشتن نیز از موضوع‌های این فصل هستند. در فصل دوم، انواع روش‌های مناسب سازی کتاب برای چنین کودکانی تشریح می‌شود. اصول مهم کتاب‌خوانی برای آنان و برنامۀ تقویت خواندن و نوشتن، و ویژگی‌های کتاب‌های مناسب آنان ذکر می‌شود. فصل سوم کتاب به بحث و نتیجه‌گیری اختصاص دارد و راهکارهایی ارائه می‌شوند.

رفتارشناسی درمانی نوعی روان‌درمانی است که اثربخشی آن در درمان افسردگی و اضطراب ثابت شده‌است. نویسندۀ کتاب حاضر می‌کوشد ابزاری در اختیار مخاطب قراردهد تا به کمک آن بتواند بر ناراحتی‌های روانی غلبه کند. این کتاب شامل مجموعه‌ای تمرین است که در جلسات رفتاردرمانی شناختی به بیماران داده می‌شوند. نویسنده به منظور سهولت بخشی در انجام تمرینات ، از بذله‌گویی و شوخی نیز سود جسته است. در ضمن، ضرورتی برای خواندن همۀ بخش‌های کتاب یا ترتیب خواندن آن‌ها لحاظ نشده‌است. در بخش اول کتاب، اصول اولیه طرح شده‌اند و در بخش دوم موضوع از میان بردن مشکلات و تعیین هدف در زندگی مورد نظر است. استفادۀ عملی از رفتار در بخش سوم آمده و بخش چهارم با عنوان«پیش به سوی آینده» به مخاطب کمک می‌کند باورهای پایاتری پیداکند و در صورت بازگشت بیماری از آموخته‌ها کمک گیرد. در بخش پنجم به 10 نکته برای کارکردن با متخصصان روان‌درمانگر، بهتر خوابیدن و افزایش انگیزه برای بهترشدن اشاره شده‌است.

مخاطبان کتاب حاضر کودکان 8 تا 12 ساله‌ای هستند که بیش فعال تشخیص داده شده‌اند. نویسندگان کتاب در مقدمۀ آن تأکید کرده‌اند که مطالب آن برای کودکان دچار اختلالات توجهی تهیه شده است. به همین دلیل هم در سراسر کتاب، با توصیه‌هایی در مورد طرز رفتار در مدرسه، طرز برخورد با دیگران، طرز انجام تکالیف‌ درسی، طرز گذراندن اوقات تفریح و استراحت، تهیۀ فهرست برای انجام کارها، دوست‌یابی و یافتن راه حل برای مشکلات، و نیز با تصویرهایی برای رنگ‌آمیزی، یافتن اشیا در تصویر و یافتن کلمات در جدول حرف‌های الفبا، کوشیده‌اند توجه عمومی مخاطبان را تقویت کنند. کتاب پنج فصل دارد و در همۀ فصل‌ها یادداشت‌هایی از کودکان نقل شده است که از مشکلات خود گفته‌اند و نویسندگان کتاب به آن‌ها پاسخ داده‌اند.

والدین و مربیان می‌توانندبا فراهم کردن محیطی شاد و سازنده برای فرزندانشان، به سلامت بهداشت و روان آن‌ها کمک کنند. کتاب حاضر، به عنوان منبع دو واحد درس بهداشت روانی کودکان استثنایی، به مربیان، کاردرمانگران و والدین کمک می‌کند به نحو مؤثرتری به بهداشت روان و تربیت این کودکان بپردازند. کتاب دوازده فصل دارد. فصل اول شامل کلیاتی دربارۀ اهمیت توجه به بهداشت روانی و اهداف آن است. در فصل دوم نویسنده به بهداشت روانی در خانواده‌های کودکان استثنایی پرداخته و راه‌های رویارویی آن‌ها با موضوع را بررسی کرده است. فصل سوم چند بحث اساسی و مهم دربارۀ اهمیت و ضرورت مشاورۀ ژنتیک و آزمایش‌های پزشکی برای جلوگیری از معلولیت در حوزۀ پیشگیری را دربرمی گیرد. در فصل‌های چهارم تا دوازدهم ویژگی‌های توصیفی-شناختی و تأثیر مسائل و مشکلات بهداشت روانی کودکان عقب‌ماندۀ ذهنی، تیزهوش، نابینا، ناشنوا، ناسازگار، ناتوان در یادگیری ویژه، ناتوان در زبان و گفتارر، و ناتوان در مهارت های رشدی-ارتباطی آمده اند. در پایان هر فصل راهبردهایی برای تأمین بهداشت روانی این کودکان ارائه شده و در قسمت نتیجه‌گیری نیز راه‌های مقابله با مشکلات بهداشت روانی مورد بحث قرار گرفته است.

"گروه‌های دانش‌آموزان با نیازهای ویژه، شامل دانش‌آموزان تیزهوش، کم‌توان ذهنی، مشکلات شنوایی، مشکلات بینایی، مشکلات تکلم، اختلالات یادگیری، اختلالات رفتاری، اختلالات حرکتی، و افراد دارای بیماری‌های صعب‌العلاج می‌شوند. در سه فصل اول کتاب، نقش فناوری اطلاعات و ارتباطات در کلاس درس، انواع سخت‌افزارهای مورد نیاز در آموزش ویژه، و مزایا و نحوۀ کار با تختۀ هوشمند شرح داده شده است. فصل چهارم به معرفی گروه‌های گوناگون دانش‌آموزان دارای نیازهای ویژۀ آموزشی و منابع فناوری‌های کمکی مربوط به هر یک از گروه‌ها اختصاص دارد. فصل پنجم جنبۀ دیگری از کاربرد فناوری اطلاعات و ارتباطات را در این زمنیه شرح می‌دهد و فصل ششم برخی منابع کمکی را معرفی کرده است. واژه نامۀ فارسی به انگلیسی و انگلیسی به فارسی و گزارش‌های چند مطالعۀ موردی درپایان کتاب آمده است.