استثنایی

گاهی بعضی نوآموزان، در بدو ورود به مدرسه، دیرآموز تشخیص داده می‌شوند. چنین کودکانی اگر در مدارس عادی و همراه با دیگر دانش آموزان درس بخوانند، به خاطر توجه ویژه‌ای که نیاز دارند، دچار مشکلات خاص می‌شوند. کتاب حاضر دانش‌آموزان دیرآموز را معرفی می‌کند و چالش‌های آموزش به آن‌ها را برمی‌شمارد. سپس می‌کوشد راهکارهایی آموزشی برای چنین دانش‌آموزانی ارائه دهد. در ادامه، راهکارهایی برای تسهیل آموزش خواندن و نوشتن پیشنهاد می‌کند. در نهایت نیز روش‌هایی ساده در آموزش مفاهیم پایۀ ریاضیات می‌آورد.

هدف از تأسیس «سازمان آموزش و پرورش ویژه» آموزش و پرورش گروه‌های دانش‌آموزان با نیازهای ویژه، با تاکید بر آموزش حرفه‌ای است. در این کتاب نظریه‌ها و یافته‌های مرتبط با برنامۀ درسی این دانش‌آموزان در 13 فصل ارائه شده‌است. مبانی، تاریخچۀ برنامۀ درسی و طراحی آن در سه فصل اول بررسی می‌شوند. در فصل چهارم نظریه‌ها و رویکردهای برنامۀ درسی آنان، و در فصل بعد برنامۀدرسی کارکردی ارائه شده‌اند. متناسب‌سازی برنامۀ درسی، برنامۀ درسی انفرادی، آموزش شغلی در این برنامه، رشد مهارت‌های تحصیلی کارکردی، فردی و بین‌فردی، زندگی مستقل و رشد شغلی مباحث فصل‌های بعد هستند. در فصل آخر نیز برنامۀ درسی دانش‌آموزان با نیازهای ویژه در ایران ارائه شده‌است.

نویسنده این کتاب به معرفی و نقد نظریه‌های سازنده‌گرایی و آموزش‌گرایی، و روش‌های تدریس معلم‌محور و دانش‌آموز‌محور پرداخته‌ و نیز انواع روش‌های تدریس به دانش‌آموزان دارای نیازهای ویژه را شرح می‌دهد. این دانش‌آموزان عبارت‌اند از دانش‌آموزان کم‌توان ذهنی و دانش‌آموزان دارای نارسایی یادگیری ویژه، اختلال نارسایی توجه-بیش‌فعالی، اختلال‌های هیجانی-رفتاری، اختلال‌های ارتباطی، آسیب شنوایی، آسیب بینایی، اختلال‌های طیف اتیسم، ناتوانی‌های چندگانه و آسیب‌های جسمی، و نیز دانش‌آموزان تیز هوش و با استعداد. سه فصل پایانی کتاب به موضوع‌هایی نظیری آموزش معلمانی که به دانش‌آموزان دارای نیازهای ویژه درس می‌دهند، مدیریت زمان و فضای آموزشی این کودکان، و ارزیابی میزان یادگیری آنان اختصاص دارند.

این کتاب براساس پژوهش‌های علمی و به منظور مطالعه نوجوانان مبتلا به اختلال دوقطبی تدوین شده است، درباره نشانه‌های این اختلال و علل شیوع و درمان به موقع آن توضیح داده شده است. همچنین راهکارهایی نیز برای بهبود کیفیت زندگی نوجوانان مبتلا ارائه شده است.

درمانگران بالینی، متخصصان تعلیم و تربیت و والدینی که برای حل مشکلات اجتماعی فرزندانشان به دنبال پاسخ می گردند، مخاطبان کتاب‌های این مجموعه خواهند بود. در کتاب حاضر، نویسنده کوشیده است با آوردن نمونه‌های موردی، کوشش‌ها و موفقیت‌های کودکان دچار اختلال یادگیری را به تفصیل توضیح دهد و چارچوبی تحولی به منظور فهم مخاطب از توانایی‌های اجتماعی سنین گوناگون ارائه دهد. فصل اول کتاب به کفایت اجتماعی کودکان با ناتوانی یادگیری کلامی اختصاص دارد و در فصل دوم به ناتوانی‌های یادگیری غیرکلامی پرداخته شده است. در هر فصل، پس از تبیین دقیق موضوع، راه‌های درمان نیز پیشنهاد شده‌اند.

اختلال طیف اتیسم یکی از انواع اختلالات عصبی رشدی است که در عملکرد شخصی، اجتماعی، تحصیلی یا شغلی مشکلاتی را ایجاد می‌کند. شناسایی زودهنگام و مداخلۀ به‌هنگام از مؤثرترین راه‌ها برای آموزش، توان‌بخشی و بازتوانی این کودکان است.کتاب حاضر مجموعه‌ای است از رویکردهای آموزشی و درمانی کودکان دچار اتیسم تا بتواند مؤثرترین رویکردهای مداخله در این حوزه را با نقادی علمی و فراهم آوردن شواهد مربوط، به طور مشروح ارائه کند. به همین منظور، متن با بیان اثربخش‌ترین رویکردهای مداخلهای مبتنی بر شواهد آغاز می‌شود. در فصل‌های بعدی به درمان‌هایی اشاره شده است که برای مقابله با مشکلات کودکان دچار اتیسم در برخی جنبه‌های رشد استفاده می‌شوند. فصل آخر کتاب نیز به ارائۀ راه‌های درمانی مکملی می‌پردازد که شواهد اثربخشی آن‌ها محدود است.

درمانگران بالینی، متخصصان تعلیم و تربیت و والدینی که برای حل مشکلات اجتماعی فرزندانشان به دنبال پاسخ می گردند، مخاطبان مجموعه کتاب‌‌های «کفایت اجتماعی» خواهند بود. نویسنده کوشیده است با آوردن نمونه‌های موردی، کوشش‌ها و موفقیت‌های کودکان تیزهوش و عقب‌ماندۀ ذهنی را به تفصیل بیان کندو چارچوبی تحولی به منظور فهم مخاطب از توانایی‌های اجتماعی چنین کودکانی ارائه دهد. فصل اول با موضوع کفایت اجتماعی کودکان عقب‌ماندۀ ذهنی شروع می‌شود. ویژگی‌ها، علت شناسی و خدمات حمایتی این کودکان از جمله مباحث آن هستند. در بخش دوم نیز کفایت اجتماعی کودکان تیزهوش مطرح شده و مفهوم، زمینه‌ها، ویژگی‌ها، نشانه‌ها و معیار‌های تیزهوشی به بحث گذاشته شده‌اند.

افراد درگیر درمان و توان‌بخشی کودکان دچار بیماری‌های حاد و مزمن مخاطبان این کتاب خواهند بود. نویسنده کوشیده است کفایت اجتماعی کودکان دچار بیماری‌های حاد و مزمن را بررسی کند. در فصل اول کتاب بحث کفایت اجتماعی و بیماری‌های مزمن (دیابت، آسم،فیبروز کیسه‌ای، حمله‌های تشنجی) در کودکان، در فصل دوم بیماری‌های اکتسابی (سرطان و ضربه‌های مغزی) و در فصل سوم بیماری‌های ژنتیکی (سندروم ویلیامز، نروفیبروماتوز، توبروس اسکاروزیس، سندروم ترنر، سندروم X شکننده و فنیل کتونوریا) بررسی شده‌اند. البته نویسنده به همۀ بیماری‌ها نپرداخته‌است، اما شایع‌ترین آ‌ن‌ها را آورده‌است.

درمانگران بالینی، متخصصان تعلیم و تربیت و والدینی که برای حل مشکلات اجتماعی فرزندانشان به دنبال پاسخ می گردند، مخاطبان این کتاب خواهند بود. نویسنده کوشیده است با آوردن نمونه‌های موردی، کوشش‌ها و موفقیت‌های کودکان دچار انواع اختلال را به تفصیل توضیح دهد و چارچوبی تحولی به منظور فهم مخاطب از توانایی‌های اجتماعی سنین گوناگون ارائه دهد. کتاب با بحث نظریه‌های توانایی اجتماعی شروع می‌شود و با موضوع روند تحولی کودکان در مراحل رشد ادامه‌می‌یابد. نویسنده معتقد است، محیط در کنار وراثت، در رشد و اکتساب مهارت‌های اجتماعی نقش مهمی دارد. کتاب حاضر به نقش اعضای خانواده و متولیان امور مدرسه در روند تحول کودک نیز پرداخته ‌است. برنامه‌هایی مقدماتی به منظور درک و تشخیص زمینه‌های نگرانی و مروری بر مداخله‌های درمانی نیز از دیگر محتواهای کتاب هستند.

موضوع تربیت بدنی برای کودکان کم‌توان ذهنی در کشور ما تقریباً غریب مانده است. اثر حاضر در هفت فصل و به طور تفصیلی به این موضوع می‌پردازد. در فصل اول، ضمن بررسی اختلالات و مشکلاتی که معمولاً درکنار کم توانی ذهنی بر فرد تأثیر می گذارند، فعالیت‌های بدنی خاص، با توجه به اختلال مربوطه، ارائه شده‌اند. در فصل های دوم تا چهارم، ضمن طرح مباحث برنامه ریزی، عادی سازی واجرای برنامه های تربیت بدنی، جنبه‌های کاربردی آن نیز ذکر شده اند. در فصل های پنجم تا هفتم نیز به ترتیب موضوع‌‌های تربیت بدنی برای شیرخوارگان و نوپایان، کودکان پیش دبستانی و دبستانی، به لحاظ نظری و کاربردی، مورد بحث قرار گرفته اند.