استثنایی

توانایی کودک در احساس، درک و سازمان‌دهی اطلاعات حسی از محیط و بدن را یکپارچگی حسی گویند. این کتاب می‌کوشد در زمینۀ رفتار‌ها و علائم مرتبط با اختلال عملکرد یکپارچگی حسی و مسائل حسی اطلاعاتی به مخاطب بدهد و به طور خاص بر اختلال اتیسم، بیش فعالی ونقص توجه، ناتوانی‌های یادگیری و اختلال دوقطبی متمرکز است. در واقع قصد دارد به مخاطب کمک کند کودکان مبتلا به درجات شدید اختلال عملکرد حسی را تشخیص دهد تا با روش‌ها و مداخلات درمانی به بهبود آن‌ها کمک کند. نویسنده به والدین کمک می‌کند در تصمیم‌گیری ها، اهداف و راهنمایی‌های لازم در زندگی چنین کودکی، از هفت ماهگی تا بزرگ‌سالی، سهیم باشند. در این کتاب، برخی روش‌های مدیریت اختلال عملکرد حسی، اهمیت شناسایی زود‌هنگام، و روش‌ها و مداخلات درمانی قابل اجرا در خانه و مدرسه به بحث گذاشته شده‌اند.

تغییرات منظمی که در طول زمان در فرایند دانستن، فهمیدن، یادآوری و اندیشیدن رخ می دهند، رشد شناختی نامیده می‌شوند. در کتاب حاضر، مخاطب با مفاهیم و نظریه‌های این نظریه آشنا می شود، مراحل رشد شناختی پیازه را می‌خواند، با نظریۀ ویگوتسکی در این باره و مراحل رشد زبان از نظر او آشنا می شود، کاربردهای آموزشی نظریۀ ویگوتسکی را می فهمد و سپس با نظریه‌های رشد شناختی برونر و دیدگاه‌ها و مدل‌های پردازش اطلاعات از نظر او آشنا می شود. در فصل دوم کتاب با فرایند های اساسی در رشد شناختی روبه‌رو می شود. در فصل بعد، دربارۀ فلسفه ورزی در کودکان نکاتی می‌خواند. در فصل چهارم، با عنوان «رشد شناختی کودکان دوزبانه»، از رشد فرازبانی دوزبانه‌ها و رشد مغزی، رشد حافظه و رشد تئوری ذهن آنان مطلع می‌شود. در فصل پنجم باب جدیدی گشوده می‌شود و اختلالات رشد شناختی شامل ناتوانی های یادگیری، گفتار، شنوایی و زبان عرضه می شوند. در فصل ششم رشد شناختی در دوران کودکی به عنوان یک مهارت و در فصل آخر نیز اثر حد واسط رشد شناختی در گسترش نگرانی کودکان مطرح است.

آشنایی با تمرینات مربوط به رشد و اصلاح آن‌ها به عنوان روش‌های عملی و کاربردی برای برطرف کردن ضعف‌ها و مشکلات حرکتی کودکان و نوجوانان ضروری است.کتاب حاضر شامل212 تمرین ادراکی-حرکتی متنوع با ذکر اهداف مربوطه است که به رفع بسیاری از مشکلات حرکتی و آموزشی کمک می‌کنند. بخش اول کتاب اطلاعات کاملی را برای مخاطبی در بر دارد که می‌خواهد آزمایشکاه ادراکی-حرکتی بسازد . آزمون تعیین سطح مهارت ساده‌ای نیز در این بخش گنجانده شده‌است. در کل، کتاب 200 فعالیت ایستگاهی بسیار ساده و قابل اجرا، شامل تصویرهای آن برای استفاده در آزمایشگاه یادگیری ادراکی-حرکتی می‌شود. فعالیت‌های دوطرفه در فصل دوم، فعالیت‌های یک‌طرفه در بخش سوم و فعالیت‌های جانبی ضربدری در فصل چهارم ارائه‌شده‌اند. بخش آخر نیز شامل فعالیت‌های نهایی و نتیجه‌گیری از برنامه‌ای 32 هفته‌ای است.

دانش آموزان دارای نیازهای ویژه نیز باید در میدان‌های ورزشی حضور یابند. کتاب حاضر در زمینۀ ورزش دانش‌آموزان با نیازهای خاص نگاشته شده است. در ابتدای کتاب مفاهیم مربوط تعریف شده‌اند. سپس موضوع تربیت بدنی این دانش‌آموزان شامل طبقه‌بندی و معرفی، صفات و وظایف معلمان آنان، نقش بازی‌های بومی و محلی بر مهارت‌بخشی به آنان، و فعالیت‌های قابل اجرا در ساعت ورزش برای تقویت مهارت‌های حسی حرکتی و دانش‌آموزان کم‌توان ذهنی و نیز اوتیسم، آسیب‌دیدۀ بینایی، شنوایی و جسمی- حرکتی شرح داده شده‌اند. در بخش سوم کتاب نیز موضوع تربیت بدنی و ورزش دانش‌آموزان بیمار، از جمله مبتلایان به صرع، آسم، انواع دیابت و چاقی مفرط مورد بحث است. در بخش آخر حقوق ورزشی، از جمله حقوق دانش‌آموزان و اصول بیمۀ ورزشی مورد توجه‌اند.

در بحث‌های مربوط به آموزش، موضوع حافظه اهمیت ویژه‌ای دارد. کتاب حاضر می‌کوشد در سه فصل با تکیه بر راهبردهای آموزشی در بازی‌های جمعی به تقویت حافظه بپردازد. در فصل اول، به اهمیت شنوایی و ارتباط آن با حافظۀ کوتاه مدت پرداخته شده و بر اساس آن به ارزیابی، شناسایی و توصیف علائم کودکانی توجه شده که در حافظۀ کوتاه مدت شنیداری مشکل دارند. سپس به راهبردهای مؤثر بهبود حافظه اشاره شده‌است. در فصل دوم، در عین ارائۀ بازی‌های سادۀ فردی و گروهی، چالش‌هایی برای تقویت تمرکز و پیداکردن راه‌حل عملی مناسب آموزش داده است. در فصل سوم کارت های موردنیاز تکالیف مؤثر بر بهبود حافظۀ شنوایی و بینایی آمده است. در مجموع نویسنده 33 تکلیف آموزشی برای تقویت حافظه ارائه کرده است.در هر فعالیت راهبرد مربوط و تعداد شرکت کنندگان ذکر شده اند.سپس روش اجرا و وسایل لازم شرح داده شده‌اند.

درمان شناختی رفتاری رویکردی درمانی است که بر اضطراب و افسردگی تأثیر بسیاری دارد و طبق ادعای نویسندۀ این کتاب، رویکرد مؤثری در درمان مشکلات روان شناسی محسوب می‌شود. کتاب حاضر کارورزان این رویکرد را که تجربه‌های زیادی در کار دارند هدف قرار داده است و به خصوص درمان کودکان و نوجوانان را در نظر دارد. نویسنده در 16 فصل مطالب را جمع‌آورده است که چند فصل از آن‌‌ها عبارت‌اند از: : دانش از کودکان و بافت زندگی‌شان؛ والدین و تحول کودک؛ مشکلات دوران کودکی؛ اتحاد درمانی؛ فعالیت مشارکتی؛ ساختاردهی فرایند درمانی؛ تسهیل درک روان‌شناسانه؛ تسهیل تغییر. در فصل آخر نیز پیشنهادهایی دارد برای شرایطی که این رویکرد درمانی کارساز نباشد. نویسنده در همۀ بخش‌ها نمونه‌هایی واقعی را مثال می‌زند و راهنمایی‌هایی عملی ارائه می‌دهد.

بازی‌درمانی به دلیل جذابیت بازی برای کودکان باعث می‌شود تا آن‌ها سریع‌تر درمان را بپذیرند و درمانگر در پایان کار به نتایج درمانی موفق‌تری دست‌یابد. در بخشی از کتاب، بازی‌هایی بررسی شده‌است که صرفاً جنبۀ تفریح ندارند و برای تشخیص، درمان یا آغازی برای گفتگو مورد استفاده قرار می‌گیرند. این اثر، مناسب برای بازی درمانگران، مشاوران کودک و تدریس در دروس بازی‌درمانی، حرکت‌درمانی و مشاورۀ کودک است. کتاب، شامل چهار بخش است و هر بخش فصول مختلفی دارد.
برخی از فصول عبارت‌اند از: نظریه‌های بازی‌درمانی، لالی گزینشی و بازی‌درمانی، هنر و بازی‌درمانی، بازی‌ها، ده تکنیک مؤثر بازی‌درمانی.

اختلال اوتیسم نوعی اختلال پیچیده در رشد است که مهارت‌های اجتماعی و ارتباطی افراد را محدود می‌سازد. یکی از مهم‌ترین فناوری‌های کمکی در آموزش کودکان و دانش‌آموزان دچار این اختلال فناوری‌های اطلاعات و ارتباطات است که در برقراری ارتباط و تعامل بیشتر به آن‌‌ها کمک می‌کند. کتاب حاضر مسائل و نوآوری‌های فناوری برای دانش‌آموزان طیف اوتیسم را معرفی و تبیین کرده‌است. در فصل اول، نظریه‌های غالب و ویژگی‌های دانش‌آموزان مبتلا به اختلالات طیف اوتیسم، در فصل دوم راهبردهای آموزشی و حمایتی و در فصل‌های بعد، مسائل و چالش‌های خانوادگی، حمایت و پشتیبانی بصری مبتنی بر فناوری، فناوری‌های نوینی از قبیل ارتباط متناوب و جایگزین، رباتیک، واقعیت مجازی و درمان از راه دور، و در فصل آخر نیز محیط‌های یادگیری و استفاده از فناوری برای دانش‌آموزان بررسی شده است.

«بازی درمانی» یکی از راه‌های تقویت حافظه در کودکان، بالابردن تمرکز و آموزش راهبردهای شناختی و رفع پاره‌ای از مشکلات ناتوانایی‌های یادگیری است. در کتاب حاضر راهکارهای تقویت حافظه، و تمرکز و هوش، به شکل کاربردی و در قالب تمرین‌هایی به صورت بازی‌های مدادکاغذی و فعالیت‌های حسی-حرکتی در اختیار درمانگران، مربیان و والدین قرار گرفته است تا به صورت انفرادی یا گروهی با دانش‌آموزان کار شود و دانش‌آموز پس از کسب مهارت، در یادگیری سایر زمینه‌ها و فعالیت‌های آموزشی که به مهارت‌های ذهنی و حرکتی نیاز دارند، از آموخته‌هایش استفاده کند و آن‌ها را تعمیم دهد. نویسنده در ابتدای کتاب انواع حافظه را به تفصیل توضیح داده و سپس تمرین‌ها را آورده است.

اختلالات خوردن یکی از آشناترین و مزمن‌ترین مشکلات روان‌شناختی است که در فرد عوارضی جدی پدید می‌آورد. کتاب حاضر در هفت فصل، در مان شناختی رفتاری این اختلال را عرضه می‌کند. ابتدا نویسنده با بیان توضیحی دربارۀ اختلالات خوردن و نارضایتی از وضع بدنی، عوامل خطرزا و تأثیر فشار اجتماعی و خانواده را بر موضوع بیان کرده است. سپس مشخصه‌های رشدی مرتبط با بی‌اشتهایی عصبی و پر اشتهایی عصبی را توصیف کرده است. در فصل چهارم عوامل این موضوع و مدل‌هاای نظری آن را می‌آورد. در فصل پنجم موضوع «تشخیص» را مطرح می‌کند و سرانجام در فصل ششم به بیان مداخله، درمان و پیشگیری می‌پردازد. در فصل آخر نیز درمان شناختی رفتاری برای کودکان و نوجوانان مبتلا به اختلالات خوردن عنوان شده‌است.