روان‌شناسی

هوش هیجانی مهارت فرد در شناسایی و درک و فهم هیجان‌ها و تلفیق هیجان و تفکر و مدیریت هیجان است. در فصل اول این کتاب هوش هیجانی تعریف و پیشینۀ آن بیان شده‌است. در فصل بعد، الگوهای مطرح در این حوزۀ هوشی معرفی و چند الگوی مهم شرح داده شده‌اند. سنجش و ارزیابی هوش هیجانی، ابزارهای پرکاربرد، نقش هوش هیجانی بر کارکردهای انسان در زندگی و تأثیر آن بر روابط بین فردی، آموزش هوش هیجانی، و ارتباط میان قابلیت‌های هوش هیجانی واختلالات روانی نیز در فصل‌های دیگر بررسی شده‌اند.

عزت نفس در واقع برداشت و ارزیابی انسان از خود است. این کتاب در شش فصل می‌کوشد ابتدا راهبردهای شناختی عزت نفس را در کودکان بررسی کند. سپس به موضوع کاهش اضطراب امتحان و بهبود عزت نفس تحصیلی می‌پردازد. هیجانات دانش‌آموزی در طی انجام انجام تکالیف خانه موضوع فصل سوم است. در فصل چهارم فراتحلیلی از رابطۀ عزت نفس و پرخاشگری ارائه می‌شود. فصل‌های پنجم و ششم به تأثیر مهارت‌های زندگی بر عزت نفس وبررسی خودپنداره بین دختران و پسران می‌پردازند.

نوجوانی با بلوغ روبه‌روست و رویارویی با تغییر و تحولات آن به آگاه‌بودن والدین نیاز دارد. کتاب حاضر می‌کوشد به آگاهی خانواده در برخورد با نوجوان بیفزاید و به خصوص بر مشکلات تحصیلی بلوغ تأکید کند. کتاب شامل تمرین‌های بسیار است که باید بدون عجله و با تمرکز بر هدف‌های اصلی و با درنظرگرفتن شرایط و ویژگی‌های نوجوان کامل شوند. در فصل اول، به ویژگی‌های نوجوانی و چند مسئلۀ شایع نوجوانی پرداخته‌شده است. در فصل دوم بیست آسیب متداول و رایج تحصیلی با راهکارهای آن‌ها معرفی شده‌اند. فصل سوم نیز شامل پیشنهادهایی کاربردی است.

روان‌شناسی اخلاق افعال را از منظر اخلاق و مبانی آن‌ها را از منظر روان‌شناختی بررسی می‌کند؛ مفاهیمی مثل حسد و تکبر از موضوعاتی هستند که در اخلاق مورد بحث قرار می‌گیرند. همچنین، برای تثبیت فضایل اخلاقی و اجتناب از رذایل راهکارهایی ارائه می‌کند. جبر روانی، خودگرایی و دیگر گرایی، ضعف اخلاقی در تبیین‌های روان‌شناختی، اخلاق و جنسیت، تربیت اخلاقی و شخصیت اخلاقی از جمله مباحث فصل‌های این کتاب هستند.

مشاور و روان‌درمانگری که می‌خواهد تمامی رفتار و سلوک خود را بر اساس قواعد حرفه‌ای و الگویی مذهبی اسلامی تبیین و تنظیم کند، لازم است منابعی مرتبط در دسترس داشته باشد. کتاب حاضر، ضمن بیان اصول کلی نظری در چهار حوزۀ خداشناسی، هستی‌شناسی، انسان‌شناسی و معادشناسی، تمام مراحل درمان را تا بیان فنون اساسی پی‌می‌گیرد. پی‌گیری این اصول در فعالیت‌های مشاوره و روان‌درمانگری، ارزیابی، تشخیص، فرمول‌بندی،آسیب‌شناسی و درمان عملی، مجهز به مستندات دینی و علمی، به مشاور کمک می‌کند. آمادگی های لازم برای مشاور و مراجع، اصول ارزیابی مراجع و مشاور، اصول عملی مربوط به هدایت مشاوره ودرمان از جمله مباحث فصل‌ها هستند.

تربیت اثربخش یکی از شاخه‌های جدید پیوند میان علوم تربیتی و علوم شناختی محسوب می‌شود. فصل اول کتاب حاضر به قلمرو مطالعاتی ذهن، مغز و تربیت، و نقش آن در تبیین یادگیری می پردازد. فصل دوم اختصاص دارد به تبیین چارچوب ذهنی معلمی که راه میانۀ بین کلاس و آزمایشگاه را درپیش می‌گیرد و فصل سوم خلاصه‌ای است از مهم ترین تأثیرات بر پیامدهای یادگیری دانش آموز در ده مقولۀ شاهد محور. فصل چهارم رویکردی جهانی را دربارۀ نقش تعلیم و تربیت مطرح می‌کند و نتیجه می‌گیرد که هدف از تعلیم و تربیت رسمی پرورش متفکران مادام‌العمر است، نه فقط دانش‌آموزانی که امتحانات را بگذرانند.

روان‌شناسی مثبت شاخه‌ای به نسبت جدید از روان‌شناسی است که به شناخت و ارتقای وجوه مثبت و نقاط قوت انسان توجه می‌کند. این کتاب با هدف معرفی این شاخه و توانمند کردن مخاطب در بهره‌گیری از روان‌شناسی مثبت، در 9 فصل تنظیم شده‌است. فیزیولوژی شادکامی، شادکامی و شخصیت، شادکامی و شناخت، شادکامی و مذهب، سلامت روان، عملکرد تحصیلی، رضایت شغلی، و نیز مکانیزم‌های درمانی و راهکارهای افزایش شادکامی از جمله مباحث فصل‌های کتاب هستند.

مهرت‌های ارتباطی مجموعه‌ای از توانایی‌ها هستند که به سازگاری ما با دیگران کمک می‌کنند و رفتارهای مثبت را شکل می‌دهند. کتاب پیش رو کوشیده است مفاهیم، نظریه‌ها و راهبردهای عملی در خصوص مهارت‌های ارتباطی را در هشت فصل به مخاطب عرضه کند. انواع ارتباط و نظریه‌های ارتباطی، مقابله با تعارض در ارتباط، مهارت ابراز وجود، مهارت ارتباط مؤثر و مهارت گوش دادن از جمله فصل‌های کتاب هستند.

ذهن آگاهی به معنای بودن در زمان حال و کنترل افکار و هیجانات است و دو عنصر اساسی دارد. یکی حضور در زمان اکنون و دیگری قضاوت‌نکردن در مورد رخدادها. کتاب حاضر در راستای پرداختن به روش‌های نوین در سنت رفتار درمانی، ابتدا موضوع شناخت درمانی را بررسی می‌کند. سپس به موضوع کاهش استرس مبتنی بر ذهن‌آگاهی و نیز درک پذیرش و درمان تعهدی در مفهوم می‌پردازد. در بخش دوم کتاب، موضوع ذهن‌آگاهی و پذیرش، و مؤلفه‌های آن بررسی می‌شوند.

شناخت درمانی مراجعان را تشویق می‌کند بدون قضاوت دربارۀ تجربه‌ای که با آن روبه‌رو می‌شوند، رابطۀ خود را با فکر و احساس تنش‌زا تغییر دهند و آنچه را تجربه می‌کنند بپذیرند. کتاب حاضر ویژگی‌های مهم و اساسی شناخت درمانی و مبتنی بر ذهن‌آگاهی را به شکلی نظری و عملی مطرح می‌کند و تمرکز خود را روی برنامۀ شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی قرار می‌دهد که به شکلی گروهی، برای افراد در معرض آسیب‌دیدگی‌ افسردگی برگشت‌پذیر ارائه می‌شود. متن این کتاب به 30 ویژگی متمایز این فرایند می‌پردازد.